De prijs van ...; haarvervanging

Voor iedereen die elke ochtend met lede ogen het doucheputje leeghaalt is hier een kaalheidtest. Neem het haar dat op 2,5 vierkante centimeter hoofdhuid groeit tussen duim en wijsvinger. Is er doorheen te kijken? Dan is het haar dun. Zo niet, dan zijn de haren in het putje het resultaat van natuurlijke haaruitval.

De test is niet waterdicht. Door ziekte of stress kan ook dik en vol haar uitvallen. Tachtig procent van de mannen krijgt onherroepelijk te maken met kaalheid, maar vaak blijft het bij ietwat forsere inhammen boven de slapen en op het voorhoofd. Dit valt nog in de categorie `gedistingeerd'. Zodra de inhammen steeds meer naar elkaar toe kruipen om tenslotte op het midden van het hoofd gebroederlijk samen te komen is sprake van een ernstige vorm van kaalheid.

Kaalheid kan ook ontstaan door nier- of leverziekten of na een chemokuur. De aanschaf van een pruik of toupet ligt dan voor de hand. Het ziekenfonds vergoed 455,50 gulden, mits de client een `noodzakelijkheidsverklaring' en een proforma-nota kan overleggen.

Vroeger was kaalheid een typisch mannenprobleem. Overgebleven haren werden gekoesterd en met uiterste zorgzaamheid over de glimmende bol geplakt. Sommige mannen zochten heil bij een toupet, met de voorkeur voor de allergoedkoopste soort uit schimmige fabriekjes in Azie, waar tevens autobanden en teddyberen werden gefabriceerd. Tegenwoordig zijn pruiken en toupets nauwelijks van echt haar te onderscheiden. Alleen mislukte varieteartiesten en sommige oude dametjes weten tot op de dag van vandaag altijd nog wel ergens een wanstaltige haarwerkje te vinden.

Kaalheid wordt meer en meer een probleem van beide seksen. Deskundigen waarschuwen voor de `ontharing van de werkende vrouw': het hoofdhaar wordt dunner, de lichaamsbeharing tiert weliger. Vermeende oorzaak: moderne vrouwen leiden een leven vol stress slechte voeding en teveel sigaretten en alcohol. Mogelijk heeft dit invloed op de haargroei. Gelukkig zijn er altijd postorderbedrijven die voor elk probleem een revolutionaire oplossing hebben.

Algenpillen smeersels met vitaminen en kruiden of badmutsachtige massageapparaten voor de hoofdhuid, ze bieden allemaal de `definitieve doorbraak op haargebied'. Niet dus. Sommige hormoonpreparaten zijn zelfs gevaarlijk. De prijzen van de wondermiddelen liggen tussen 100 gulden voor `haargroeibevorderende kruidentabletten' tot 350 gulden voor een zalfkuur. De `niet-goed-geld-terug-garantie' is bedrieglijk. Terugzenden moet bijvoorbeeld geschieden binnen drie weken na aankoop, terwijl de bijsluiter pas na een gebruik van vijf weken de eerste resultaten belooft.

Beter is het een bezoek te brengen aan een atelier voor pruiken, toupets of prothesen. Er zijn een aantal gespecialiseerde bedrijven, maar ook sommige kapsalons hebben een afdeling haarwerken. Prijzen zijn afhankelijk van de lengte en dichtheid van het haarwerk. Echt haar is vele malen duurder dan namaakhaar en maatwerk heeft een meerprijs van minstens 70 gulden. De prijs van pruiken en toupets ligt tussen 300 en 3.000 gulden. Bij een aantal bedrijven is het mogelijk het haarwerkje te leasen voor een paar gulden per dag.

Zeer populair, zeker onder vrouwelijk televisiepresenterend Nederland, zijn extensions. Hiervoor moet de client voldoende eigen haar hebben, want `vreemd' haar wordt in de natuurlijke dos geweven. Ruim 400 kapsalons in Nederland werken met `Great Lengths', een haarvermeerderings- en verlengingssysteem. In de praktijk zijn voor extra volume minimaal 25 strengetjes natuurhaar nodig. Afhankelijk van de lengte en de hoeveelheid betaalt de client 190 tot 550 gulden. Verlenging van het eigen haar gebeurt vanaf 100 `extensions' en kost tussen 750 en 2.200 gulden. Om de drie tot vijf maanden moeten de strengetjes gedeeltelijk worden vervangen.

Het voordeel is dat met de nieuwe haardos naar hartelust kan worden gezwommen en gefietst. Ook tegen de wind in.

Haartransplantatie is alleen weggelegd voor mensen met een beginnende kaalheid. Plantaten worden onder plaatselijke verdoving uit het behaarde achterhoofd verwijderd en `overgeplant' in het kale deel. Meestal vindt dit plaats in combinatie met huidreductie: kale huid wordt verwijderd, de haarranden worden naar elkaar toegebracht en vastgezet. De behandeling kost al snel minimaal 4.000 gulden en meestal zijn meerdere behandelingen nodig. De rekening kan in de tienduizenden guldens lopen. Voor 1.000 haren betaalt de kalende circa 5.500 gulden. 6.000 haren verplaatsen, waarvoor twee behandelingen nodig zijn, kan ruim 24.000 gulden kosten. Een huidreductie kost nog enkele duizenden guldens extra.

Per dag verliest een mens 50 tot 80 haren. Wie er meer dan 100 in de kam telt, leidt aan een (tijdelijke) vorm van haarverlies. Dat is niet op stel en sprong tegen te houden, want de haren die vandaag uitvallen, stierven een half jaar geleden al af. Het leed is dus al geleden.

Haarverlies is echter een relatief begrip. Gemiddeld heeft de mens 100.000 haren die dagelijks 0,3 millimeter groeien. Dat is dus 30 meter extra haar per dag! Zelfs wie nog maar de helft van zijn oorspronkelijke haardos bezit, kan nauwelijks haarverlies worden verweten.

Kosten van haarvervangende middelen

Wonderdrankjes, -pillen en -zalfjes: 100 - 350

Pruiken, toupets: 300 - 3.000

Volumevergroting met echt haar: 190 - 550

Verlenging met echt haar: 750 - 2200

Haartransplantatie: 4.000 - 25.000

Huidreductie: 4.000 - 8.000