De Balkan zit tjokvol met vredeshandhavers

De 2.000 `verificateurs' die onder leiding van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa naar Kosovo gaan, zijn de meest recente toevoeging aan een leger vredeshandhavers in de Balkan. Naast de OVSE zijn de Verenigde Naties, de NAVO en de Europese Unie actief. Ook het Partnership for Peace en de West Europese Unie (WEU) heeft waarnemers op de Balkan.

De OVSE heeft al missies van enkele honderden waarnemers in Kroatie en Bosnie. De missie in Kosovo wordt echter tienmaal zo groot en krijgt taken die elders op de Balkan door de VN of de NAVO worden verricht, zoals toezicht op troepenbewegingen, op de politie en op repatriering van ontheemden en vluchtelingen. De verificateurs in Kosovo zijn ongewapend. Militaire bescherming moet komen van een snelle reactiemacht, mogelijk gelegerd in een buurland.

Het aantal vredeshandhavers in de oude conflicthaarden - Kroatie en Bosnie - slinkt, in Kosovo en Macedonie neemt hun aantal toe. Maar verreweg de meeste troepen en waarnemers zijn nog altijd in Bosnie gelegerd. Daar houdt de NAVO-vredesmacht SFOR toezicht op de legers van bevolkingsgroepen. Meer dan 2.000 politiemensen uit tientallen landen vormen de VN-politiemacht IPTF, die toeziet op de politie. De OVSE heeft 200 mensen in het veld.

In Kroatie slinkt het aantal waarnemers. De `UN Civilian Police Support Group' verlaat deze week Kroatie. Zij moesten bekijken of de rechten van de Servische minderheid in Oost-Slavonie worden gerespecteerd door de Kroatische politie. Die rol wordt overgenomen door de OVSE. Helemaal in het zuiden heeft de VN nog 28 waarnemers van UNMOP om de demilitarisering van het schiereiland Prevlaka te controleren, een gebied in Kroatie dat door Montenegro wordt betwist.

In Macedonie moet de VN-vredesmacht UNPREDEP de vrede handhaven. Deze `UN Preventive Deployment Force' is met 1.314 militairen en waarnemers aan de grenzen gelegerd. De Europese Unie heeft 50 waarnemers in het veld, ook de OVSE onderhoudt een kleine missie.

In Albanie heeft de OVSE een missie van 37 mensen. Onder auspicien van de West-Europese Unie is er bovendien het project MAPE: Multi-Advisory Police Element, tachtig instructeurs die belast zijn met de opbouw van een nieuwe politiemacht.