China en Taiwan herstellen overleg

China en Taiwan zijn gisteren, op de tweede dag van semi-officiele besprekingen in Shanghai, overeengekomen hun drie jaar geleden afgebroken overleg nieuw leven in te blazen. Voorts heeft de Chinese onderhandelaar een uitnodiging geaccepteerd om voor een volgend overleg naar Taiwan te reizen.

Hoewel de uitkomst van de historische besprekingen tussen de Taiwanese onderhandelaar Koo Chen-fu en zijn Chinese gesprekspartner Wang Daohan weinig verrassend is, hechten beide partijen zeer veel waarde aan hervatting van de gesprekken. Taiwan en China wensen, ieder om verschillende redenen en met andere verwachtingen, een oplossing te vinden voor de impasse die nu al bijna vijftig jaar voortduurt.

Koo en Wang - de een een 81-jarige vermogend zakenman en Nationalistische partijoudste, de ander een 84-jarige oud-burgermeester van Shanghai - hebben elkaar als leiders van de semi-officiele `overleggroep inzake de betrekkingen tussen Taiwan en China' voor het eerst en voor het laatst in 1993 in Singapore ontmoet. Besprekingen voor een tweede ronde werden in 1995 door Peking abrupt beeindigd, na een prive-bezoek van de president van Taiwan aan de Verenigde Staten. China beschouwt Taiwan als een afvallige provincie.

In de overeenkomst die Wang en Koo hebben ondertekend, beloven beide partijen in de toekomst “te discussieren over een breed scala van onderwerpen, waarbij wordt onderzocht of de aanvang van regelmatige formele onderhandelingen mogelijk zijn.' Met andere woorden: van een formele dialoog is voorlopig nog geen sprake. Taipei wenst de politieke kwestie aangaande hereniging te vermijden, zolang Peking de Taiwese regering niet behandelt als een gelijkwaardige partner. “Als je ophoudt ons militair te bedreigen en onze buitenlandse betrekkingen niet langer ondermijnt, dan zijn de voorwaarden geschapen voor de hervatting van een dialoog', aldus een Taiwanese regeringsfunctionaris gisteren vanuit Taipei.

Koo werd gisteren na afloop van het overleg getrakteerd op een rondleiding door Pudong Shanghai's high-tech ontwikkelingszone.

Het was een poging Koo te overtuigen van de vooruitgang die China in de laatste 20 jaar van economische hervormingen heeft geboekt. Maar ondanks alle hartelijkheid en vriendelijke woorden over en weer, is economische modernisering niet het soort van verandering dat Taiwan naar de onderhandelingstafel zal dwingen. Taipei is van mening dat alleen wanneer de communistische partij zijn machtsmonopolie opgeeft en democratisch wordt, hereniging bespreekbaar is.