Afscheid van goede Duitser

Schluss. Aus. Feierabend! Na 25 jaar moord en doodslag hat Derrick fertig. De Duitse krimi is een klasse armer, zo stelt de televisiezender ZDF die de 281-delige serie een kwart eeuw uitzond. Het tweede Duitse net verzacht vanavond de pijn van het afscheid met een lange `Derrick'-avond en morgen volgt nog een afscheidsfeest met de beroemde Duitse talkmaster Thomas Gottschalk.

Eigenlijk had de succesvolste krimi-serie met de dood van inspecteur Derrick moeten eindigen. “Maar ik heb geweigerd me te laten neerschieten', verraadt Horst Tappert, de acteur met de dikke brillenglazen, die Derrick speelt. De inspecteur overleeft de moordaanslag en krijgt op 75-jarige leeftijd zelfs nog een hoge post bij Europol in Den Haag.

Daarmee verdwijnt Derrick uit het leven van de televisiekijkers in ruim honderd landen. Geen andere Duitse tv-held is zo populair als Horst Tappert. Zelfs scheidend bondskanselier Helmut Kohl en zijn voorganger Helmut Schmidt hebben verklaard fans te zijn van de man, die Duitse deugden als discipline en plichtsgevoel, maar ook menselijkheid en medelijden over de hele wereld heeft verspreid.

Saillant is dat zelfs Derricks grootste fans intussen zijn vergeten dat Horst Tappert zijn doorbraak in 1966 beleefde als gevreesde gangster in de krimi Die Gentlemen bitten zur Kasse. Met de rol van Derrick in 1974 is Tapperts metamorfose begonnen.

Hoe is uitgerekend deze brave burgerman, deze `eenzame wolf' zonder kind of kraai, zo'n internationale cultfiguur geworden? “Dat blijft een wonderlijk geheim', schrijft Derrick zelf in zijn memoires, die onlangs zijn verschenen met de titel Derrick und Ich - Meine zwei Leben (Uitg. Heyne, Munchen, 39,80 DM).

Op een andere plaats in zijn boek wijdt hij echter uit over het raadselachtige succes van Derrick, de melancholische inspecteur in de grijze regenjas uit Munchen, die altijd beleefd blijft en voor alle acties zijn Harry (hol schon mal den Wagen) heeft, die in het echte leven Fritz Wepper heet en nimmer met die woorden door Derrick is aangesproken.

“Met hoffelijkheid en inlevingsvermogen creeert Derrick een sfeer van vertrouwen', schrijft Tappert.

“Als een ervaren therapeut werd hij de psycholoog van de natie, door zijn soevereiniteit en betrouwbaarheid - die hem nooit in de steek liet - tot katalysator van het geheime of bewuste verlangen naar begrip en rechtvaardigheid.'

Het lijkt wel alsof vele landen erop gebrand zijn de `goede Duitser' op de televisie te zien, meent Tappert, alsof ze het anti-beeld van de boze Duitser willen vergeten. “Derrick is een Glucksfall voor Duitsland' vindt de ZDF-programmaleider Hans Janke. “Cultureel ambassadeur Nummer Een.'

Hoewel Herbert Reinecker de auteur is van het draaiboek, heeft Horst Tappert politieman Derrick in de loop der jaren zelf tot leven gebracht. Tappert maakt er geen geheim van dat hij regelmatig met Reinecker in de clinch lag. Die wilde Derrick te vaak als een `prediker' laten optreden, met een kleine boodschap over de zin van het leven. Daardoor dreigde het tempo uit het spel te verdwijnen, vond Tappert.

Boze tongen beweren dat de toneelspeler uiteindelijk de brui aan de serie heeft gegeven, omdat Reinecker te filosofisch werd. Maar Reinecker zegt dat hij het was die voorstelde nieuwe auteurs voor de serie te zoeken, omdat zijn oogziekte steeds ernstiger werd.

Tappert is langzaamaan “zijn held geworden', bekende Reinecker onlangs in een interview. Toch heeft de toneelspeler hem ook een tikkeltje `onteigend' gaf Reinecker toe, bij wie de rijken altijd de boosdoeners waren. (“Misdaad is een absoluut menselijk thema, dat wilde ik niet alleen aan asocialen toeschrijven').

Morgen valt het doek voor Derrick, die in werkelijkheid ook van steaks houdt en van Frank Sinatra. Maar van Horst Tappert is de tv-kijker, ook afgezien van de herhalingen, nog niet af.

ZDF heeft intussen drie nieuwe films met de acteur gepland.

Derricks opvolger staat ook al klaar. Harry is het niet geworden die heeft net als Tappert nieuwe filmrollen gekregen. De nieuwe krimi moet meer `snelheid' en `dynamiek' hebben dan Derrick, vindt ZDF. Op vrijdagavond 30 oktober om 20.15 uur debuteert Peter Kremer als commissaris `Siska'. Niets doet zelfs meer aan Derrick denken. Siska is een vlotte veertiger, zonder rolex, en hij loopt graag rond in een leren broek.

Meer actie, jonger en sportiever is het credo van de nieuwe krimi. En de auto? Die haalt commissaris Siska zelf.

Das Abschiedsgeschenk (Derrick: afl. 281), Duitsl.2, 20.15-21.15u.

Mitternachtsbus (Derrick afl. 1), Duitsl.2, 21.15-22.15u. Aspekte: Kulturbotschafter Derrick, Duitsl.2, 22.50-23.20u.

Morgen: Good-bye Derrick: Het afscheidsfeest, Duitsl.2, 20.15-22.00u. Die lange Derrick-Nacht (met 5 afleveringen) 23.15-4.15u.