Kunst voor de gewone man; Academie Minerva in Groningen bestaat 200 jaar

Academie Minerva in Groningen viert deze maand haar 200-jarig bestaan. Vandaag vindt de officiele opening plaats van de manifestatie `Minerva 200' op de Grote Markt.

Kunst in contact brengen met de `gewone' man en vrouw loopt als een rode draad door de verschillende manifestaties die rondom het 200-jarig bestaan van de Groninger Academie voor Beeldende Kunst Minerva plaatsvinden. “Kunst moet volop in de samenleving staan', vindt artistiek directeur Peter Leijdekkers van de kunstacademie. Zo staan docenten en studenten vier zaterdagen op de markt om de nieuwe producten van Minerva als video's en computergraphics, onder de aandacht van het winkelend publiek te brengen. Kunstenaars zijn tenslotte kleine zelfstandigen, die hun waar aan de man moeten brengen, stelt Leijdekkers. Dat idee zit ook achter het plan om negen studenten etalages in te laten richten van onder meer de Primafoonzaak, V&D, een modezaak en een lampenwinkel. Een grote overzichtstentoonstelling van 25 oud-studenten van Minerva wordt niet gehouden in een museum, maar in een flatgebouw. In de Veldspaatflat in de Groninger wijk Vinkhuizen worden vijftien leegstaande woningen ingericht met werk van onder andere Arnout Mik, de fotografe Ellen Kooi Britta Huttenlocher, Ellen Zwarteveen, Wim Bosch, Alexandera Rouppe van der Voort en grafisch vormgever Fokke Draaijer. De Fries, die weer is neergestreken in zijn heitelan, ontwierp de huisstijl van Het Louvre en hem is gevraagd hetzelfde te doen voor het Fries Museum. Vinkhuizen is een saaie wijk die door kunstuitingen opgevrolijkt zal worden, verwacht Leijdekkers. “Kunst kan een effect op de leefbaarheid van de wijk hebben.' Bewoners zijn volgens hem enthousiast over kunstenaars als tijdelijke buren.

Minerva zetelde de afgelopen 200 jaar op 23 locaties in de stad Groningen en op een in Leeuwarden. De Japanse locatiekunstenaar Kawamata plaatste 24 schaftketen op de oude academielocaties.

Studenten van Minerva en de Amsterdamse Rietveldacademie richtten ze in als eigen kunstwerk. Vanmiddag worden de bouwsels op de Grote Markt geplaatst. Het `debat' met de samenleving gaat de jarige academie op 13 november deels aan met leken. Voor het congres met als titel `De kunstacademie van de 21e eeuw' nodigde Leijdekkers onder anderen de Zuid-Afrikaanse theoloog Charles Villa-Vicencio uit, die verbonden is aan de Afdeling Onderzoek van de Commissie voor Waarheid en Verzoening. “Hij staat op het kruispunt van culturen nu de apartheid is afgeschaft. We zijn benieuwd welke visie hij heeft op de ontwikkeling van de samenleving en de betekenis van kunst daarin.'

Academie Minerva werd in 1798 opgericht door vijf kunstlievende burgers in Groningen en was daarmee de eerste burgeracademie van Nederland. De school kreeg de naam 'Academie voor Teeken-, Bouw- en Zeevaartkunde'. Schone kunsten waren er vervlochten met techniek en ambachten. De burgerij wilde de samenleving verfraaien en versieren, want schoonheid droeg bij aan een harmonieuze maatschappij. Hadden studenten van de Koninklijke Academies de taak om staatsieportretten van de vorst en diens activiteiten te verbeelden studenten van Minerva wijdden zich onder meer aan het in beeld brengen van hoogtepunten uit de geschiedenis van de stad. Op de academie heerste een sfeer van traditie en ambacht. Er was veel aandacht voor het klassieke tekenonderwijs, kleur- en lijnperspectief en organische vormgeving. De kunstacademie maakte deze eeuw lange tijd deel uit van de HTS. In 1964 werd Minerva zelfstandig. Hoewel de schilderafdeling nog steeds belangrijk is, kregen vanaf de jaren zeventig andere kunstuitingen meer nadruk.

Minerva profileert zich vanaf de jaren tachtig met een aparte afdeling Nieuwe Mediakunst en de opleiding `computergraphics', die minister Ritzen de opleiding in 1991 toewees. In 1988 werd het instituut Media-GN opgezet, een onderwijscentrum waar afgestudeerde studenten en docenten zich kunnen specialiseren in computerkunst. Het aantal `mediastudenten' op Minerva groeit gestaag. De tweede fase computergraphics telt vijftien studenten, die ieder een eigen studio hebben waar naar Leijdekkers oordeel “vernieuwende visuele communicatie' ontstaat. Rene Bosma en Arno Coenen die vorig jaar afstudeerden aan deze tweede fase voeren met succes digitale geluidsmediashows op, onder meer in discotheken. Leijdekkers denkt dat computer- en videokunst de beladenheid die er nog rond `kunst' hangt, zal wegnemen. “Veel jonge kunstenaars zijn niet bezig met kunst, maar met verbeelding en beeldmanipulaties.' Hij verwacht dat beelden die met digitale technieken worden gemaakt, een steeds grotere rol gaan spelen in de communicatie tussen kunstenaar en publiek.

Minerva (720 studenten), onderdeel van de Hanzehogeschool en in 1989 gefuseerd met Academie Vredeman de Vries in Leeuwarden, is de enige kunstacademie in het Noorden. Om haar positie te versterken zette Minerva dertien jaar geleden een voor ons land uniek samenwerkingsprogramma op met het Instituut voor Kunstgeschiedenis van de Rijksuniversiteit Groningen. Onderling worden lesprogramma's uitgewisseld. Studenten kunstgeschiedenis leren bijvoorbeeld in de praktijk hoe een ets wordt gemaakt en studenten van Minerva leren hun werk theoretisch te onderbouwen. Docent Katalin Herzog van de Universiteit legt geregeld atelierbezoeken af bij Minerva-studenten van de tweede fase schilderkunst. Leijdekkers: “We hopen dankzij deze samenwerking een sterker profiel als opleiding te krijgen. Zeker in het licht van de reorganisatie van het kunstonderwijs waarbij voor 25 miljoen gulden moet worden bezuinigd.'