Hoe geliefd is mijn website?

Het komt meer voor rond Internet: zakenman ziet een gat in de markt, vindt een slimme wetenschapper en samen beginnen ze een succesvol bedrijfje. Dit keer gaat het om het Nederlandse Compass Interactive, dat software maakt waarmee het bereik van webpagina's gemeten kan worden.

Het Diemense bedrijf Compass Interactive is hard op weg om marktleider te worden in bereiksonderzoek op Internet. ,,Marktonderzoeksbureaus hebben deze markt genegeerd', zegt directeur Hans Veldhuizen. ,,Welkom bij het leukste Internetbedrijf van Nederland.'

Commercieel directeur Hans Veldhuizen oogt in driedelig pak en met grijs haar als het prototype van de gedistingeerde zakenman. Maar achter de deftige façade gaat, zo zegt hij zelf, een oude hippie schuil met een nog altijd levende passie voor de muziek van Crosby Stills & Nash. Trots toont Veldhuizen een Internetpagina die hij over deze groep heeft samengesteld. En met een simpele muisklik laat hij zien hoe goed de website wordt bezocht. Veldhuizens bedrijf Compass Interactive ontwikkelt namelijk software waarmee particulieren en bedrijven het bereik van hun webpagina's kunnen meten. De programma's brengen het bezoek aan de website gedetailleerd in beeld. Zo wordt gemeten welke delen van de site populair zijn, welk effect maatregelen hebben om het surfgedrag te veranderen of welke nationaliteit de bezoekers hebben.

Dergelijke gegevens zijn niet alleen belangrijk voor ontwerpers van een website, maar ook voor adverteerders. In Nederland werd vorig jaar al voor zo'n tien miljoen gulden geadverteerd op het web; in het buitenland ligt dat bedrag vele malen hoger. En dus zijn gegevens over het bereik van websites onontbeerlijk. Ondernemingen als ABN Amro, Philips, Schiphol, Ahold, Sony Europe, FBTO, Amstel, Microsoft, KPMG en Moret Ernst & Young — allemaal maken ze inmiddels gebruik van de diensten van het Diemense bedrijf.

Veldhuizen begon zijn loopbaan als journalist bij de Drentse en Asser Courant, direct na zijn niet-afgeronde studie rechten in Groningen. Uiteindelijk schopte hij het tot chef regioredactie van het Leids Dagblad. ,,Ik vond de journalistiek leuk werk, maar na tien jaar had ik behoefte om iets anders te doen.' Veldhuizen vestigde zich als communicatie-adviseur. In die hoedanigheid ontdekte hij de kracht van Internet als communicatiemedium, maar zijn enthousiasme werd niet door iedereen gedeeld. ,,De meest gestelde vraag was: hoe weet ik nou hoe goed zo'n website wordt bekeken? En iedere keer moest ik het antwoord schuldig blijven.'

Veldhuizen ging op zoek naar software om het bereik van webpagina's te meten. Maar het enige dat hij kon vinden waren tellertjes die het aantal treffers of hits bijhielden, het aantal keren dat een webpagina wordt aangeklikt. Dat zegt echter niets over de hoeveelheid Internetgebruikers die de site bezoeken. Uiteindelijk kwam Veldhuizen op het spoor van een programma dat was ontwikkeld door Michiel Berger, die als wetenschappelijk assistent in opleiding werkte bij de faculteit sterrenkunde van de Universiteit van Amsterdam. ,,Hij had een website gemaakt over de zon. Op die site kon je zien hoeveel bezoekers er waren geweest en waar ze vandaan kwamen.'

Veldhuizen stuurde Berger een mailtje met het verzoek om eens te praten. ,,We zijn gaan eten in Amsterdam en tussen het hoofdgerecht en het dessert waren we het er over eens dat we een bedrijf moesten beginnen', zegt Veldhuizen.

De geboorte van Compass Interactive in 1996 doet daarmee denken aan het prille begin van Netscape, het bedrijf achter het gelijknamige navigatieprogramma voor het World Wide Web. Daar ontfermde de vaderlijke Jim Clark zich over de jonge student Marc Andreessen. ,,Men vraagt wel eens of we vader en zoon zijn', zegt de 45-jarige Veldhuizen over Berger, die aanzienlijk jonger oogt dan zijn 28 jaar.

Net als Netscape besloot Veldhuizen om het eerste product, NetStat Basic, gratis uit te delen. Particulieren mogen het nog steeds kosteloos gebruiken op voorwaarde dat ze het logo van Compass Interactive op hun Webpagina vermelden. Het programma verzamelt eigenlijk alleen maar gegevens. Die gegevens worden door een zogenoemde server van Compass gerangschikt en verwerkt in grafieken die op het web zelf geraadpleegd moeten worden. Voor het midden- en kleinbedrijf is een aparte versie NetStat Pro ontwikkeld. Voor 259 gulden per jaar kunnen gebruikers meer gedetailleerde gegevens krijgen over het bezoek aan hun website.

Inmiddels levert Compass ook een apart programma genaamd SiteStat waarmee bedrijven het bereik gedetailleerd kunnen meten. Veldhuizen: ,,Ondernemingen als KLM en ABN gaven al gauw te kennen dat ze de gegevens liever op hun eigen systemen wilden analyseren.' Voor de meest recente versie 3.0 moet 6.500 gulden paar jaar worden betaald, maar dat hebben veel ondernemingen er blijkbaar graag voor over.

En niet alleen in Europa. In mei opende Compass een kantoor in New York, in een wijk die ook wel Silicon Alley wordt genoemd vanwege het grote aantal Internetbedrijven dat daar is gevestigd. In de Verenigde Staten draait de software binnenkort op de sites van het meubelhuis Ikea en de schermenbeurs Nasdaq. Ook heeft Compass een contract gesloten met Tripod, een Internetgemeenschap waar gebruikers een eigen homepage kunnen inrichten. Die kunnen nu ook beschikken over de software van Compass. Veldhuizen is met de moedermaatschappij van Tripod — de Amerikaanse zoekmotor Lycos — in onderhandeling over een aparte joint venture.

En dat zijn niet de enige activiteiten van het Diemense bedrijf. Er worden door de servers van Nedstat dagelijks zo'n vier miljoen metingen verricht. Allerlei gegevens over het gebruik van bijvoorbeeld navigatiesoftware en het marktaandeel van Internet-toegangsverschaffers worden in een database opgeslagen. Bedrijven kunnen deze gegevens tegen betaling raadplegen bij het Internet Data Bureau, een digitale tegenhanger van Intomart.

Het nieuwste product van Compass heet AdWork, een programma dat het bereik van Internetadvertenties — in de vorm van zogenoemde banners en buttons — meet. AdWork wordt voorlopig alleen in Europa op de markt gebracht. ,,We hebben op dit terrein nogal wat concurrentie van Amerikaanse bedrijven', zegt Veldhuizen. ,,Hoewel ik ons product beter vind, ontbreekt het me aan middelen om het op grote schaal in de Verenigde Staten te introduceren.' Compass zou dan moeten concurreren met reeds gevestigde bedrijven als DoubleClick.

Veldhuizen zegt met zijn bedrijf niet te hard van stapel te willen lopen. Hij en Berger zijn Compass Interactive begonnen zonder leningen of vreemd kapitaal. Met vijftien mensen wordt dit jaar een omzet van zo'n 9 miljoen gulden gerealiseerd. Dat is al vier keer zoveel als vorig jaar. Voor volgend jaar voorziet Veldhuizen opnieuw een verviervoudiging van de omzet. ,,Tot nu toe ben ik een beetje als een kruidenier die pas investeert als er voldoende inkomsten zijn. We draaien met winst, maar dat geld gaat wel in productontwikkeling zitten.'

In de toekomst heeft zijn bedrijf wel een kapitaalinjectie nodig, maar Veldhuizen laat in het midden of die er zal komen in de vorm van een aandelenemissie of venture capital. ,,De Internetmarkt ontwikkelt zich zo stormachtig dat ik hooguit een jaar vooruit kan kijken.' Bestaande posities worden volgens Veldhuizen al gauw bedreigd. ,,Ik heb mij altijd verbaasd dat marktonderzoekers als Nielsen niet in deze markt zijn gestapt, al verwacht ik dat ze dat alsnog zullen doen, wellicht via acquisities.'

In Nederland werkt Compass al samen met SUMMO (Stichting Uitvoering MultiMedia Onderzoek), dat bereiksonderzoek naar elektronische en gedrukte media verricht. Veldhuizen is in elk geval niet bang dat de markt voor website analyse in elkaar zal zakken. Integendeel. ,,Toen we in 1996 begonnen hadden we hoofdzakelijk te maken met webontwerpers, tegenwoordig doen we zaken met marketeers of targeteers zoals ze op Internet worden genoemd en die stellen hoge eisen. Voor bedrijven als KLM en Schiphol is Internet een wezenlijk onderdeel van hun communicatiestrategie geworden. Die kunnen domweg niet meer zonder bereiksonderzoek.'