De prijs is niet het enige dat telt; Fusie Vendex-KBB in eindfase

De belager is verjaagd, het biedingsbericht klaar. Vrijwel niets staat fusie van Vendex en KBB nog in de weg. Een vraaggesprek.

De detailhandelsconcerns KBB (Bijenkorf, Hema, Praxis) en Vendex (V&D Hans Anders) kunnen zich voorbereiden op hun fusie. De Nederlandse Mededingingsautoriteit heeft geen bezwaar, belager WE International is verjaagd met een beschermingswal en de aandeelhouders van KBB hebben nauwelijks een andere keuze dan instemmen met het bod van Vendex. “Een premie van 30 procent boven de koers van 6 februari', zegt J.M. Hessels. “Vind dat maar eens op de beurs.'

Een gesprek met Hessels, topman van Vendex, en J. den Hoed, voormalig financieel bestuurder bij Akzo Nobel en sinds 1 juli de `fusie-commissaris' bij KBB.

Met de uitgifte van preferente aandelen is de poging van WE International om de Bijenkorf over te nemen in een klap beeindigd. Was het niet mogelijk daarmee te wachten tot er echt een bod was van WE International?

Hessels: “De indruk werd gewekt dat iedereen die langskomt en een tientje meer biedt het recht heeft met een onderneming van 25.000 mensen aan de haal te gaan zonder heel zorgvuldig uit te leggen wat hij daarmee wil gaan doen. Die eenzijdige belichting van shareholder-value heeft mij verbaasd. De prijs is niet het enige dat telt. Wij zijn met Vendex de afgelopen jaren twee keer een supermarktketen misgelopen. Wij boden een hogere prijs, maar die ondernemers - hele gezonde jongens - lieten miljoenen lopen omdat ze niet in een conglomeraat het zusje wilden zijn van warenhuizen en uitzendbureaus.

“Het ging bij KBB om de onvoorspelbaarheid. Een relatief - overigens prima - klein bedrijf overweegt een bod op een bedrijf dat twaalf keer zo groot is. Alsof Grolsch op Heineken biedt of Q8 op Shell. Dan denk je al snel: heeft men wel het goede gevoel voor maat? De financiering was onduidelijk, er waren geen balansen, er was geen raad van bestuur of raad van commissarissen met mensen die ergens gekend worden; waarvan men zegt: dat zal wel goed zijn.

Even later hoor ik op televisie: we gaan een bod op Vendex doen. Met dit soort uitspraken kun je de werknemers nog meer van de leg brengen dan ze al waren. Ik vind het begrijpelijk dat die stichting zei: Schluss, tot hier en niet verder.'

Den Hoed: “Dit soort beschermingsconstructies tegen ongewenste invallen is ook niet uniek voor Nederland, maar ze zijn overal te vinden. KBB wilde niet fuseren met WE International. En we wilden rust voor het personeel, zeker met de belangrijke maanden rond Sinterklaas en Kerst voor de deur.'

KBB zocht sinds halverwege vorig jaar een fusiepartner. De criteria die in het gisteren gepubliceerde biedingsbericht staan zijn zo nauw geformuleerd - even groot, beursgenoteerd, actief in warenhuizen en speciaalzaken - dat alleen Vendex in aanmerking kwam.

Den Hoed: “Er zijn bedrijven in de rest van Europa die aan die criteria voldoen.'

Hessels: “De opdracht aan Goldman Sachs (zakenbank die KBB adviseerde, red.) was: onderzoek alle mogelijkheden. Dat is ingewikkeld Nederlands voor: kijk wie er verder nog in de markt is.'

Maar niemand had belangstelling?

Den Hoed: “Nee.'

Wat kan KBB met Vendex dat het alleen niet kon?

Den Hoed: “Als je naar de historie van KBB kijkt, zie je dat als het ene probleem was opgelost het volgende zich aandiende. Met Vendex is er zicht op een veel stabielere resultaatontwikkeling. Dat klinkt niet zo spannend, maar het is wel essentieel voor de toekomst van het bedrijf.'

Hessels: “Met de warenhuizen kunnen we 75 miljoen gulden synergie-voordelen behalen. Achter de schermen bij de V&D, Hema en de Bijenkorf kan het slimmer en goedkoper. Maar dan moet je die drie puzzelstukjes tegen elkaar aan kunnen leggen.

Dat kan Metro (Duits concern, red.) niet, dat kan een Lafayette (Frans concern, red.) niet. Die hebben ook geen plannen om naar Nederland te komen, want dan breken ze hun nek. Kijk naar Argos, een zeer succesvolle Engelse keten a la Kijkshop. Ze kwamen naar Nederland en zijn binnen een jaar weer weg met een scheur van vele miljoenen guldens in hun broek.'

U wil expanderen in het buitenland. Met welke formules en waar?

Hessels: “Het blijft figuurzagen. Je leest over globalisering maar detailhandel blijft lokale business. Met bijvoorbeeld Claudia Strater en Hans Anders kun je goed uitbreiden in de ons omringende landen, met de warenhuizen niet. Maar voor de Bijenkorf zijn er in Nederland nog wel een paar mooie plekjes te vinden.'

Den Hoed: “Buitenlandse expansie moet heel voorzichtig. De expansie in Duitsland van M&S Mode is met veel te grote stappen gedaan. En de behoorlijk dure acquisitie van FAO Schwarz (speelgoedwinkels) in de Verenigde Staten is strategisch nog geen succes.'

Hoeveel tijd heeft het onderzoek van de NMa u persoonlijk gekost?

Hessels: “Een dag per week.'

Heeft u ooit getwijfeld aan de afloop?

Hessels: “De fusie zou eerst in Brussel worden beoordeeld. Dat is een oude, lopende machine waar je vantevoren een informeel oordeel kan halen. Anders waren we er ook nooit aan begonnen. Ik kon mijn commissarissen toen melden dat de kans op een goede afloop 90:10 was. Maar na de verwijzing naar de NMa begonnen we weer opnieuw. Toen schatten we de kans op 80:20.'

Dat is een ruime marge.

Hessels: “Een kans van een op vijf dat het misgaat? Na acht maanden zwoegen? Na een jaar onderhandelen met KBB? We zouden in ons hemd hebben gestaan.'