Archief van kleitabletten opgegraven; Nederlandse vondst in Syrie

Nederlandse archeologen hebben deze maand in een ruineheuvel in Syrie een ruim drieduizend jaar oud archief van kleitabletten blootgelegd. De spijkerschriftteksten op de 130 deels ontcijferde tabletten vertellen voor het eerst hoe gecentraliseerd delen van het Assyrische rijk in de 12de eeuw voor Christus werden bestuurd.

Tot voor kort werd aangenomen dat in het westelijk grensgebied van het Assyrische Rijk dorpen en kleine, geisoleerde forten elk op zich de dienst uitmaakten. Maar de nu gevonden personeelslijsten en financiele `klei'-documenten duiden juist op de gecentraliseerde controle over een grote provincie met aanzienlijke landbouw- en handelsbelangen. Zo onthult de tekst over een transport van 428 landbouwers vanuit de hoofdstad Assur naar Tell Sabi Abyad hoe grootschalig de landbouwprojecten in die tijd eigenlijk waren.

De archeologen van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden werken al tien jaar in de ruines van de versterkte vesting Tell Sabi Abyad (de heuvel van de witte jongen), vermoedelijk de belangrijkste stad in die regio die nu zo'n 30 kilometer van de Turks-Syrische grens ligt. Dit keer groeven ze in de woon- annex kantoorruimte van de hoge ambtenaar Tammite, minister van financien in het West-Assyrische rijk en rechterhand van onderkoning Ili-ipadda.

Tammite's kantoor bestond uit een klein gebouwtje met verschillende kamers, een toilet en een badkamer. Diens kleitabletten-administratie was opgeborgen in een houten kist, waarvan nu alleen nog het zegel van klei met de afdruk van een gevleugelde griffioen bewaard is gebleven. Behalve financiele teksten over de handel in huiden, sesamzaad en in honderdduizenden kilo's graan, dook er in dat kantoortje ook een kleitablet op over smeergeld. Als dank voor zijn bewezen diensten vroeg Tammite namelijk `zwart op wit' om `een mooie jongen'.

Tell Sabi Abyad is de tot nu toe volledigst bewaarde Oud-Assyrische nederzetting in Syrie. Eerder werden op deze ruineheuvel ook andere kantoren en een deel van een stadsmuur opgegraven. De recente vondst vergemakkelijkt de reconstructie van het dagelijks leven in deze nederzetting.