Anachronisme

Het `nationale' schilderij over de Vrede van Munster moest volgens schilder Rob Scholte helemaal niet over de Tachtigjarige Oorlog gaan (NRC Handelsblad, 8 oktober). Hij wilde een vrede verbeelden die `actueel is en van alle tijden'. Het resultaat leent zich volgens Scholte niet voor grapjes. Erg serieus kan ik zijn doek echter niet nemen. Sinds Immanuel Kant, en lang daarvoor, is geschreven over een staat van universele vredesordening. De conflicten zijn gebleven. Ze hebben in toenemende mate een lokaal, vaak binnenlands karakter gekregen en kunnen alleen worden begrepen in hun specifieke historische context. Ook de vredes, die er soms op volgen, krijgen zo een specifiek, lokaal karakter.

Scholte's enscenering, die goed zou passen in de laatste akte van Fidelio, appelleert aan het wensdenken van velen, maar kan de toets van de politieke en historische kritiek niet doorstaan. Scholte schiep een anachronisme. Hoe meer politieke uitleg kunstenaars verschaffen, hoe groter de kans dat deze als halfbakken pretentie wordt ontmaskerd.