Slecht onthaal voor Duitse belastingplannen

Verontwaardiging en teleurstelling. Dat is de teneur van de meeste reacties op de belastingplannen van de Duitse rood-groene coalitie. Vooral werkgevers vrezen voor “het vernietigen van banen'.

De plannen voor een belastinghervorming van de toekomstige coalitie van SPD en Groenen in Duitsland hebben bij vriend en vijand verontwaardiging uitgelokt.

Hans Michelbach, woordvoerder van de middenstand bij de oppositiepartij CDU/CSU, becijfert dat de belastingplannen van `rood-groen' zeker 500.000 arbeidsplaatsen zullen vernietigen. Voor kleinere en middelgrote bedrijven is volgens hem “het uur van de waarheid' aangebroken.

In plaats van de beloofde lastenverlichting, staan extra belastingen voor de deur. “Buitenlandse investeerders zullen sterker dan voorheen met een grote boog om Duitsland heenlopen', aldus Michelbach. Hij verwacht dat de extra energiebelastingen de inflatie zullen opdrijven, waardoor de koopkracht juist afneemt en investeringen worden belemmerd.

Verschillende vertegenwoordigers van werkgeversorganisaties noemden de belastingplannen gisteren teleurstellend. Hans-Olaf Henkel, voorzitter van de werkgevers in de industrie (BDI), zei dat de plannen een “programma voor vernietiging van arbeidsplaatsen' zijn. Hij becijferde dat de voorstellen het bedrijfsleven 100 miljard mark extra aan lastenverzwaring opleveren. “Dit is erger dan we hadden gevreesd', aldus Henkel.

De organisatie van Kamers van Koophandel vindt de belastingverlichting, die in totaal 10 miljard mark bedraagt, “uiterst bescheiden'.

De vorige regering-Kohl stelde een lastenverlichting voor van 30 miljard. Een minutieuze vermindering van de belastingtarieven uitgesmeerd over een periode van vier jaar, zal geen extra impuls opleveren voor investeringen, waarschuwde een woordvoerder van de Kamers van Koophandel.

De voorzitter van de Bond voor Belastingbetalers, Jurgen Pinne, meent dat van grotere rechtvaardigheid en vereenvoudiging van het belastingstelsel weinig te merken is.

SPD en Groenen stellen slechts een verandering van het belastingsysteem voor, geen hervorming aldus Pinne. Hij waarschuwde dat de huidige plannen de middenstand bovenmatig belasten.

De detailhandel heeft weinig hoop op een sterk aantrekken van de consumptie. De nettolastenverlichting is veel te gering om een merkbare verbetering van de omzetten teweeg te brengen, liet de Duitse Vereniging voor de Detailhandel weten. “Een belastinghervorming ten gunste van de consumenten hadden we ons zo niet voorgesteld', aldus een woordvoerder.

Gunnar Uldall, de economisch woordvoerder van de CDU/CSU-fractie in de Bondsdag, noemde de belastingplannen een “Micky-Mouse-hervorming'. Duitsland heeft volgens Uldall een ingrijpende belastinghervorming nodig en verlaging van de tarieven om de investeringen aan te jagen en nieuwe banen te scheppen. Uldall zelf heeft twee jaar geleden een drastische belastingverlaging voorgesteld. SPD en Groenen kwamen begin deze week tijdens hun coalitiebesprekingen overeen dat de inkomstenbelasting in drie fasen zal dalen. Het toptarief vermindert mondjesmaat van 53 procent naar 51 procent in 2000 en naar 48,5 procent in 2002. De laagste tarieven dalen van 25,9 procent naar 23,9 procent volgend jaar, naar 22,9 procent in het jaar 2000 en naar 19,9 procent in 2002.

De vennootschapsbelasting gaat ook getrapt naar beneden, van 45 naar 40 procent volgend jaar. Ook het hoogste belastingtarief voor bedrijven daalt in 1999 van 47 procent naar 45 procent en naar 43 procent in het jaar 2000. Pas in de derde fase, over vier jaar, bedraagt het tarief 35 procent.

De doorsneeverdiener, een gezin met twee kinderen en een modaal inkomen van 55.000 mark per jaar, gaat er in vier jaar 2.700 mark op vooruit.

Een deel van de verbetering is toe te schrijven aan de verhoging van de kinderbijslag. Autorijden en energie (aardgas en olie) worden echter veel duurder. De benzine zal met 6 pfennig per liter stijgen; over de prijsverhoging voor aardgas en olie strijden SPD en Groenen nog. De Groenen pleiten voor een verregaande invoering van tal van milieubelastingen; de SPD wil energie ook zwaarder belasten, maar is voorzichtiger.

De toekomstige coalitie wil de loonkosten met 2 procent verminderen zodat deze tot onder de 40 procent dalen. Het gaat vooral om de bijdragen voor pensioen- en werkloosheidsvoorzieningen. Over bezuinigingen bij het sociale stelsel wordt niet gerept; evenmin over verhoging van de eigen bijdragen voor de verzekeringen.

De nettolastenverlichting zal slechts 10 miljard mark bedragen. De lastenverlichting moet grotendeels worden gefinancierd door het bedrijfsleven.

Zo worden de afschrijvingsmogelijkheden voor bedrijven sterk beperkt. In totaal heeft de SPD een lijst van 72 aftrekposten, die voornamelijk ondernemingen zullen treffen. Bovendien willen SPD en Groenen bedrijven een extra `basisbelasting' opleggen om gederfde overheidsinkomsten via belastingontduiking enigszins te compenseren.

Ondernemingen gebruiken dermate veel belastingconstructies waarop de staat geen greep heeft, dat de toekomstige rood-groene regering via deze weg hoopt een deel van het ontdoken bedrag alsnog te innen.

Het werken in ploegendiensten, 's nachts en op zondagen, blijft onbelast.

Aandeelhouders moeten hun stukken een jaar vasthouden wil de koerswinst niet belast worden. Huiseigenaren zullen tien jaar in hun woning moeten blijven willen ze geen belasting over de winst bij verkoop betalen. Ook de kleine spaarder wordt extra belast. Belastingvrij sparen kan nog maar tot een bedrag van 3.000 mark; dat was 6.000 mark per persoon.