Journaal op een kunstkanaal

Het tweetalige Arte, Europa's onovertroffen zender voor cultuur, staat voor een merkwaardig probleem. Natuurlijk verschilt de taal in de twee voornaamste landen waarop het zich richt en van waaruit het gefinancierd wordt, zodat elke live-presentatie een kans van 50 procent loopt te worden nagesynchroniseerd. Maar ook de kijkgewoonten in Frankrijk en Duitsland lopen nogal uiteen: de Duitsers zien graag om kwart over acht, na de hoogmis van het televisiejournaal van de ARD, het hoofdprogramma beginnen. Fransen daarentegen zijn op dat moment nog aan het dessert en kijken hoogstens naar de informatieve hoogmis van hun voornaamste televisiezenders, die weinig gemeen heeft met het beknopte Duitse bulletin en dan ook drie keer zo lang duurt, tot kwart voor negen minstens.

Dit culturele verschil is voor Arte een handicap, vooral in Duitsland, waar de kijker moet wachten en het bereik van de zender toch al lager ligt omdat Arte er niet, zoals in Frankrijk, via landzenders wordt uitgezonden maar alleen via de kabel en de satelliet. Het bereik van de programma's voor 20.45 uur lag in beide landen steeds zeer laag.

Arte probeert dit sinds de aanvang van het nieuwe seizoen te ondervangen door van 19.50 tot 20.15 uur een eigen journaal uit te zenden dat in beide landen kijkers naar de gebruikelijke nieuwsuitzendingen naar de cultuurzender zou moeten trekken. Van 20.15 tot 20.45 volgt dan nog een hoogwaardige, documentaire van actuele strekking of een populaire Britse comedy om het Frans-Duitse verschil op te vangen.

Arte Info, zoals het journaal heet, heeft een wat beschouwelijke inslag, die kennelijk mede moet maskeren dat Arte Info met een veel kleiner budget wordt geproduceerd dan de Duitse Tagesschau of de Franse journaals van TF1 en France 2 die tien minuten later beginnen. Na de eerste weken is niet geheel duidelijk waarom je aan dit journaal de voorkeur zou geven boven de andere, maar misschien moet het nog een beetje groeien.

Overigens blijft Arte voor mij het beste tv-station ter wereld, en op zich al een goede reden voor de aanschaf van een schoteltje. Dat het station ooit op grote schaal op Nederlandse kabelnetten zal verschijnen, mag zeer onwaarschijnlijk heten: dat is, tegen een bijdrage in de auteursrechten weliswaar heel goed mogelijk maar commerciele kabelexploitanten vinden nu al dat er te veel van die publieke zenders in vreemde talen in hun pakket zitten en gemeentelijke instanties die over het kabelaanbod meebeslissen vinden cultuur maar onzin.

Maar gelukkig is er de schotel, waarmee Arte in het Frans en Duits moeiteloos te ontvangen is. Ook de publieke omroep in Wallonie Spanje, Zwitserland en Italie participeert in de Europese cultuurzender maar dat leidt niet tot afzonderlijke versies: in Spanje en Italie hanteert men Arte meer als een samenwerkingsverband voor het produceren van programma's, die men vervolgens in de lokale programmering inpast.

Kennis van het Frans of Duits komt de Arte-kijker goed van pas, want bij de Europese cultuurzender heeft de afgelopen jaren het nasynchronisatievirus flink toegeslagen. Nog maar heel zelden worden - zoals in de beginjaren - documentaires via een alternatief geluidskanaal gelijktijdig in de oorspronkelijke geluidsversie uitgezonden. Maar speelfilms zijn, op een van de beide versies tenminste, meestal ondertiteld.