Dag

Ferdi E. komt al over drie jaar vrij. De Telegraaf verrijkte dit nieuws met een archieffoto van E. op de voorpagina - dat maakt het veel gemakkelijker om hem straks te herkennen als we willen vragen hoe hij het de afgelopen jaren gehad heeft. Zo kun je ook als krant aan een stukje resocialisatie doen.

Komt E. te snel vrij? Was het niet verstandiger geweest zijn tbs-behandeling te verlengen? Vragen die je als buitenstaander niet geacht wordt te stellen, omdat de psychiatrie gesproken heeft, en die weet het nu eenmaal altijd beter. Zij kennen immers de patient, wij niet.

Misschien heb ik de afgelopen jaren te veel naar het speculatieve gedachtegoed van forensische psychiaters moeten luisteren. Misschien heb ik te weinig vertrouwen in de veranderbaarheid van de mens. Hoe het ook zij: ik moest stevig slikken toen ik het nieuws vernam, en ik verplaatste me onwillekeurig even in de positie van de mensen die tien jaar geleden op het dodenlijstje stonden waarmee Ferdi E. rondliep.

“Ik had zeer gewelddadige dingen in mijn hoofd', zei E. destijds tegen de Haarlemse rechtbank, “het betrof niet zozeer vier, maar vijf, zes of zeven mensen.' Ex-collega's op wie hij zich wilde wreken. Het losgeld voor Heijn moest die wraakpogingen financieel mogelijk maken. De rechtbankpresidente onthulde in die zitting dat E. ook al in de periode 1974-1980 hevige wraakgevoelens had gekoesterd ten aanzien van superieuren in een andere werkkring.

“Een gevaarlijk mens', noemde de officier van justitie hem toen. Nu zegt de Haarlemse officier: “Hij is niet meer delictgevaarlijk.'

Ik heb destijds de rechtszaak tegen E. gevolgd. Wat mij frappeerde, was het ontbreken van ieder spoor van berouw bij de verdachte, hoewel zijn advocaat hem toch bijna moet hebben gesmeekt om dat berouw althans te veinzen als hij het niet voelde. Later sprak ik Henk Munting, de rechercheur die hem verhoord had. Hij zei: “Ik constateerde, evenals later de psychiater, bij hem een zodanige wrok en haat dat hij me in staat leek om nog meer ernstige feiten te plegen.'

Heeft E. nu, na tien jaar opsluiting, minder reden voor wrok en haat?

Zijn advocaat wil voorkomen dat E. de resterende tijd in een gewone gevangenis moet uitzitten. “Ik sluit niet uit dat zijn toestand dan weer verslechtert.'

Hoe stabiel is de toestand van Ferdi E. eigenlijk?