`Onze taak is de leegte van de jeugd met muziek te vullen'; Engelse dance-groep Faithless kruist verschillende genres

De Engelse groep Faithless slaat een brug tussen house, pop, rap en soul. Op Crossing Border staan ze niet als anonieme dansact maar als een echte live-band. `We zijn een collectief dat in de studio en op het podium verschillende gedaanten aanneemt.'

Toen in mei 1995 het debuutalbum Reverence verscheen, vroegen de muzikanten van de Engelse groep Faithless zich ernstig af of er wel een publiek zou zijn voor hun dance-act met pop-, soul- en hiphopinvloeden. Weliswaar had bandleider Rollo Armstrong de nodige successen geboekt als houseproducer, maar een echte live-band zoals hem met Faithless voor ogen stond was een zeldzaamheid op de door anonieme knoppendraaiers bevolkte dance-podia. Inmiddels heeft Faithless met succesrijke optredens op Pinkpop, Drum Rhythm en Lowlands laten zien dat er een brug geslagen kan worden tussen house en rock. Van Reverence werden wereldwijd meer dan een miljoen exemplaren verkocht en de nieuwe cd Sunday 8 PM met de hit God Is A DJ overtreft het debuut in genre-doorkruisende ideeenrijkdom.

Zoals de Beach Boys eind jaren zestig op tournee gingen zonder muzikaal leider Brian Wilson, zo verkiest producer/muzikant Rollo een kluizenaarsbestaan in de opnamestudio terwijl hij rapper Maxi Jazz, gitarist Dave Randall en toetsenvrouw Sister Bliss als vaste kern van de band op pad stuurt voor interviews en concerten. Op Crossing Border zal Rollo er niet bij zijn, evenmin als gastvocalist Boy George die op de plaat het zwoele soulnummer Why Go? voor zijn rekening neemt. “Vanaf het moment dat we begonnen', zegt Maxi Jazz, “wisten we dat Faithless een collectief zou worden dat in de studio en op het podium verschillende gedaanten kon aannemen. We zitten niet vast aan een bepaalde bezetting. Daarbij vinden we het belangrijk dat onze muziek live voor een publiek gespeeld wordt. Rollo voelt zich minder thuis in die rol dan wij. Door alle festivalervaring zijn we als live-band enorm gegroeid.'

Een groep als Faithless moet dubbel hard werken om zich een live-reputatie te verwerven, vindt gitarist Dave Randall.

“Mensen zien ons als een dance-project en kunnen moeilijk geloven dat we dynamische optredens met echte drums en echte instrumenten tot een goed einde kunnen brengen. In videoclips verwerken we expres publieksopnamen, onder meer van Pinkpop, om te benadrukken dat we niet alleen een studioproject zijn. Vandaar ook de hoesfoto van een concertzaal met het opschrift Faithless, Sunday 8 PM. Dat is een foto van een zaal in Amerika waar we vorig jaar echt hebben opgetreden.

“De muziekgeschiedenis heeft al eerder bewezen dat het mogelijk is om verschillende genres op een natuurlijke manier bij elkaar te brengen. Zo kon John Coltrane gebruik maken van Indiase invloeden om zijn jazzmuziek in een nieuwe richting te sturen. In de dance-wereld zie je steeds vaker dat groepen er een echte drummer bij nemen, om hun geluid wat levendiger en minder mechanisch te maken. De live-band stelt ons in staat om te improviseren en direct te reageren op het publiek. Uiteindelijk heeft dat zijn weerslag op de muziek die we in de studio bedenken. Die wordt avontuurlijker door dingen die we op het podium hebben uitgeprobeerd.'

De tekst van God Is A DJ ligt hem na aan het hart, vertelt Maxi Jazz. “Ik ben een hiphop-cat van het eerste uur en voor mij en mijn vrienden had dansmuziek alle kenmerken van een religie. Toen ik zelf nog deejay was, zorgde ik er altijd voor dat de muziek die ik draaide zo funky mogelijk was. Dat was de enige manier om een zaal vol hiphopliefhebbers als een man aan het dansen te krijgen. In zekere zin deed me dat denken aan de kerk waar ik vroeger naartoe ging. Sommige mensen denken bij een kerkdienst misschien aan een somber, statig ritueel, maar bij ons werd er altijd uitbundig gedanst en gezongen.

Het ging er behoorlijk funky aan toe.'

“De dansvloer was voor mij een ontmoetingsplaats', zegt Randall. “Ik was onderdeel van een subcultuur die in de jaren tachtig onder vuur kwam te liggen door de regering van Margaret Thatcher en alle restricties die aan jongeren werden opgelegd, zoals de Criminal Justice Act. Het is geen wonder dat in die periode de acid house en de hele rave-cultuur is onstaan, een gigantische ondergrondse beweging die een soort utopie van vrijheid en escapisme nastreefde. Die beweging had niet noodzakelijkerwijs een religieus karakter, maar het gaf ons een gevoel van eenheid. God Is A DJ weerspiegelt dat gevoel.'

Dat je drugs nodig zou hebben om dansmuziek op de juiste waarde te schatten is een mythe, stelt Maxi Jazz. “Als popmuzikanten hebben we een verantwoordelijkheid ten aanzien van veertien- en vijftienjarigen die tegen ons opkijken en die misschien zelfs proberen om onze levensstijl te imiteren. Het zou volstrekt onverantwoordelijk zijn om hen voor te spiegelen dat drugs de oplossing bieden voor hun problemen. Op die gevoelige leeftijd voelen mensen vaak een leegte, en ik zie het als mijn taak om die leegte te vullen met muziek.'

Maxi Jazz stelt zich Crossing Border voor als een festival waar dichters, schrijvers en muzikanten elkaar in de wandelgangen treffen. “Bij het schrijven van raps en songteksten heb ik soms een romantische voorstelling van het dichterschap. Ik schrijf mijn teksten vaak 's nachts, niet bij kaarslicht, maar wel in het halfdonker. Het komt regelmatig voor dat ik naar bed ga met een onvoltooid idee dat in mijn hoofd rondspookt en dat me de hele nacht wakker houdt. Toch geloof ik niet dat de ware kunstenaar hoeft te bloeden voor zijn kunst.

Ik ben nog nooit zo gelukkig geweest als in de afgelopen twee jaar. Het is een groot voorrecht dat mijn teksten over de hele wereld gehoord worden. Het moeilijkste aspect van al die lange tournees is dat ik mijn vrienden van vroeger nog maar zelden zie. Het valt niet mee om onder deze omstandigheden een normaal leven te leiden. Het succes zal me niet snel naar mijn hoofd stijgen. Gelukkig treed ik regelmatig op voor een publiek dat gewoon vermaakt wil worden en dat geen boodschap heeft aan excentriek popsterrengedrag.'