Groen beleggen, blanco cheque

Vergelijkende reclame, waarin producten en prijzen van de concurrentie orden genoemd, is on-Nederlands, maar voor een goed doel maakt de Triodos Bank graag een uitzondering. “Als heel Nederland groen gaat beleggen, hangen wij de vlag uit' kopte Triodos Bank, voorloper op het gebied van groen beleggen, in advertenties met haar eigen commentaar op de “groene' reclameteksten van het financiele establishment.

De grootmachten in de financiele wereld, zoals ABN Amro, ING (plus Postbank) en de Rabo-Robeco combinatie, hebben de groene dreumes overvleugeld.

Het Finanzkapital heeft zich na enige aarzeling op groen beleggen gestort toen zij doorkregen dat hun particuliere klanten de combinatie van het goede doel en de fiscale lastenverlichting (van het eerste paarse kabinet) gewoon niet konden weerstaan. ..TE: Particulieren kunnen de rente en dividenden op hun groene beleggingen tot een bedrag van 5.000 gulden belastingvrij genieten. Daardoor nemen zij genoegen met een lager rendement (bruto is netto) en dat verschil, zo is de redenering komt ten goede aan het maatschappelijk nuttige doel. Deze tegemoetkoming aan de “kleine' belastingbetaler is overigens een variant op een slimme, maar dure zet van het laatste kabinet-Lubbers dat achtereenvolgens Fokker en Philips voor het vaderland wilde redden door een zogeheten technolease. Dankzij deze financiele constructie hoefde de overheid zelf geen geld op tafel te leggen, dat deed de Rabobank.De aard van de kapitaalinjectie was dusdanig slim, dat de bank een aantrekkelijke fiscale aftrekpost kreeg, zoals particulieren die krijgen bij groen beleggen. De animo voor deze constructies bevestigt een oude wijsheid in de financiele wereld: geef een Nederlandse consument de indruk dat hij belasting bespaart en hij is niet meer te houden. De verkoopkracht van de grote financiele instellingen doet de rest. Het bedrag van 124 miljoen gulden dat beleggers per eind juni hadden ingelegd in het Groenfonds van Triodos Bank valt in het niet bij de miljarden guldens die de grote financiele instellingen samen van hun klanten hebben gekregen.Het succes van de stimulering van groen beleggen lokt steeds weer nieuwe initiatieven uit. De Tante Agaath-regeling om startende ondernemers te helpen is een variant waar de grote financiele instellingen gretig opgesprongen zijn.

Vorig jaar heeft het kabinet hier weer een variant op gelanceerd om investeringen van particuliere beleggers in Nederlandse speelfilms aan te moedigen. En de nieuwe staatssecretaris R. van der Ploeg van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen haalde deze regeling onlangs aan bij zijn pleidooi voor een “dansende overheid' die met partners uit de markt en uit de cultuur van wanten weet. De animo bij particulieren voor groen beleggen is zelfs zo groot, dat er een tekort dreigde aan acceptabele groene projecten, zoals stadsverwarming. Groene beleggingsfondsen moeten minimaal 70 procent van hun vermogen investeren in gekwalificeerde groene projecten, anders vervalt de fiscale vrijstelling. Dankzij een sterke lobby van financiers en milieuverbeteraars is de reikwijdte van de regeling nu internationaal geworden, eerst door ook projecten op de Antillen en Aruba onder de regeling te brengen. Vervolgens zijn de voorschriften aangepast zodat ook projecten buiten het Koninkrijk, bijvoorbeeld in Oost-Europa, gesteund kunnen worden. De groene regelingen en de varianten daarop kosten de overheid niets, althans de verantwoordelijke ministers hoeven in hun begroting niet te vechten voor ruimte plus financiele dekking. Als er geen uitgaven zijn, moet het parlement daar eigenlijk nog over debatteren en toestemming geven, of kan dat, net als bij de aankoop van Mondriaans Victory Boogie Woogie, wel achteraf? ..TE: De goede doelen zorgen niet voor extra uitgaven, zij bezorgen de overheid voornamelijk minder belastinginkomsten. Maar die gemiste inkomsten laten zich niet gemakkelijk budgetteren. Hoeveel kost zo'n groene regeling? Woordvoerders van Financien kunnen geen informatie overleggen. De overheid heeft een blanco cheque uitgeschreven. Hoe meer regelingen, hoe meer goede doelen, des te meer belastinginkomsten worden gemist.