Geen verkiezingscadeautjes in Belgische begroting

Na dagenlang moeizaam onderhandelen heeft de Belgische regering gisteren de begroting voor volgend jaar goedgekeurd. Een evenwicht moest gevonden worden tussen de budgettaire striktheid die de euro voorschrijft enerzijdsen aan de andere kant een beloofde verlaging van de loonlasten en de wens om aan de vooravond van de verkiezingen enige sociale en fiscale voordelen te kunnen beloven. Dat alles tegen de achtergrond van een tegenvallende verwachte economische groei voor volgend jaar: 2,4 in plaats van 2,6 procent.

Voor volgend jaar zal het primair saldo (het begrotingsoverschot zonder rekening te houden met de rentelast) worden gehandhaafd op 6 procent van het bruto binnenlandse product, zoals is beloofd aan de europartners om de hoge schuldenlast weg te werken. Belgie, een van de elf landen die volgend jaar toetreden tot de euro, heeft nu een staatsschuld van bijna 120 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Het criterium voor toetreding tot de euro was gesteld op 60 procent van het bbp, of de schuld moest in voldoende mate dalen. Aan die laatste voorwaarde moet Belgie blijven voldoen. De dalende renteniveaus zorgen wel voor een snellere aflossing van de schuld, die nu bijna 10.000 miljard frank bedraagt (ruim 550 miljard gulden). Het financieringstekort voor volgend jaar wordt geraamd op 1,3 procent van het bbp. Tot voor kort werd er nog van uitgegaan dat op de Belgische begroting voor volgend jaar een overschot zou zijn van 5 miljard frank (275 miljoen gulden) maar vorige week bleek plots dat er een gat was van 7 miljard frank.

De tegenvaller wordt grotendeels veroorzaakt door de groeiprognoses voor 1999 die moesten worden bijgesteld als gevolg van de internationale financiele crisis. Gevreesd wordt overigens dat de economische groei volgend jaar nog lager kan uitvallen dan de 2,4 procent waarvan nu wordt uitgegaan. Onverwachte tegenvaller was ook dat zo'n 3 miljard frank moet worden uitgetrokken voor de slachtoffers van de recente watersnoodramp. Door de tegenvallers was er nauwelijks ruimte voor het uitdelen van cadeautjes die aan de vooravond van de verkiezingen van volgend jaar de kiezer de besparingen die nodig waren voor de euro moesten doen vergeten. Om toch enige ruimte te creeren, besloot de regering dat de beloofde belastingverlaging voor bedrijven volgend jaar 10 miljard zal zijn in plaats van de beloofde 18 miljard frank. Deze verlaging is een eerste stap in een zesjarenplan om de sociale lasten te verlagen tot het niveau van de buurlanden Nederland, Frankrijk en Duitsland. ..TE: Werkgeversorganisaties en de liberale Vlaamse partij VLD zijn verbolgen dat de regering pas in juli volgend jaar begint met de lastenverlaging, in plaats van in januari, zoals eerder beloofd. De werkgevers dreigden dat hiermee de onderhandelingen tussen de sociale partners over nieuwe CAO's in het gedrang komen. Een overleg gisteren met de vakbonden werd alvast afgezegd. De VLD is volgens een woordvoerder “verbijsterd' dat op het ogenblik dat in Belgie bedrijven gesloten worden omdat de loonlasten te hoog zijn, een loonlastenverlaging wordt uitgesteld. “Dat is volgens ons een regelrechte aanslag op de werkgelegenheid', aldus de VLD'er.

In Belgie zijn de afgelopen tijd honderden mensen op straat komen te staan door de sluiting van bedrijven zoals vorig jaar de vestiging van Renault in Vilvoorde, waar 3.200 mensen werkten. Onlangs werd bekend dat ook jeansfabrikant Levi's zijn drie vestigingen in Belgie zal sluiten omdat de loonkosten te hoog liggen wat zal leiden tot een verlies van zo'n 1.000 arbeidsplaatsen. Bij Ford in het Limburgse Genk zullen de komende jaren 2.500 banen verdwijnen, Kodak wil een vestiging sluiten waarbij 130 mensen hun werk verliezen en de Nederlandse winkelketen Hema sluit drie vestigingen in Wallonie waardoor nog eens 100 werknemers op straat komen te staan. De Belgische regering heeft onder druk van de partijbureaus voor volgend jaar toch nog in totaal voor 1,7 miljard frank aan verkiezingscadeautjes beloofd, zoals een verhoging van de laagste pensioenen en van de uitkering aan alleenstaande werklozen, extra steun voor hulpbehoevende bejaarden en belastingverlaging voor gehuwden. “We maken geen begroting in dienst van de verkiezingen', bezwoer de christen-democratische minister van Begroting Herman van Rompuy, die tijdens de onderhandelingen pleitte voor voorzichtigheid. “We maken een begroting in dienst van langetermijndoelstellingen, laag begrotingstekort, verminderen van de schuld.'Zijn Franstalige socialistische collega Elio di Rupo minister van Economie, beloofde echter dat begin volgend jaar bij de begrotingscontrole nog eens wordt gekeken of meer sociale maatregelen mogelijk zijn. Maar dat lijkt alleen haalbaar als de verwachting voor de economische groei niet nog eens naar beneden moet worden bijgesteld.