Fucking avo's

“Of pro Deo-advocaten nou wel iets voorstellen?' Wantrouwig kijkt Paco de Salvadoriaan me aan. Hij kan het zich niet voorstellen. Wie wil er nou voor niks iemand verdedigen. Wat voor advocaat kan dat nou zijn? Of het moet een Jan Lul zijn of iemand die met justitie samenwerkt. Maar een goeie advocaat doet zoiets niet. Godsonmogelijk.

Voor de zoveelste keer leg ik hem uit dat ze door de staat worden betaald en dat er goeien en slechten zijn. Net als bij de betaalden.

“Daar heb je het al, betaald door de staat.' Meewarig schudt hij zijn hoofd. Aan hem zijn mijn woorden niet besteed. Hij heeft geen goed woord over voor zijn advocaat. “En het is nog een vrouw ook.' Dat vindt hij helemaal het toppunt. Pro deo en vrouw: dat kan niks zijn. Hij balt zijn arm en steekt zijn middelvinger in de lucht, het Latijnse sanskriet voor `Fuck you'. “Of ik nog een andere advocaat weet, een goeie, een man?' Ik geef hem een paar namen. “Doe die maar misschien spreekt die Spaans.' Hij wijst naar een Spaanstalige naam.

“Moet je niet nemen', bitst de Palestijn uit 96. Een maat van hem heeft drie jaar gekregen. “En ook nog wat onder tafel geschoven de teringlijer.' Pas achteraf heeft hij begrepen dat dat helemaal niet mag. De Turk uit 112 valt hem bij. Een maat van hem heeft bij een pro Deo f25.000, onder tafel geschoven. “En wat heeft het geholpen, geen ene moer, zeven jaar heeft die gekregen.' Verontwaardigd slaat hij met zijn vuist op tafel. De Surinaamse dealer uit 86 komt met eenzelfde verhaal. Alleen bij hem was het f10.000,. “En nu zit hij al negen maanden in hoger beroep voor vier jaar.'Of het echt waar is wat ze zeggen weet ik niet. Moeilijk te beoordelen. Met de blauwen zijn advocaten de zondebokken van de bajes. Ze doen bijna nooit wat goed. Ze komen te weinig, maken zich er te snel vanaf, rekenen te veel uren en spreken als het om buitenlanders gaat, hun taal niet. ..TE: “Je kunt toch niet verwachten dat een advocaat voor jou Spaans gaat leren, dan kunnen ze wel aan de gang blijven.'Ik wijs naar de luchters om ons heen, er zit bijna geen Nederlander bij. “Frans, Duits, Spaans, Arabisch Russisch, Engels, waar houdt het op?'Hij knikt. Om dat argument kan hij niet heen. Na veel geharrewar noemt hij eindelijk een naam. Of ik wil vragen of die advocaat hem wil hebben, hij spreekt toch geen Engels? Hij duwt me zijn telefoonkaart in de hand.

Na een tijdje krijg ik de advocaat aan de lijn. Hij heeft geen tijd. Overvolle agenda. “Zie je wel, fucking avo's*'. De volgende vier zijn van hetzelfde laken een pak. Of geen tijd of in vergadering. Pas na vijf telefoontjes hebben we er een: een man. In het kort leg ik hem Paco's zaak uit. “Het is me duidelijk. Eerst moet client de eigen advocaat afschrijven, dossier laten opsturen, dan kunnen we aan de slag.' Hij wil de hoorn er al opgooien. “Wanneer kan die komen?' wil Paco weten. Hij rekent op drie jaar en maakt zich ernstige zorgen.

“Te zijner tijd, eerst dossier.' Klik. Het gesprek is voorbij.

Nog dezelfde avond schrijf ik zijn advocate af. Ongelezen tekent hij de brief. De naam van zijn nieuwe advocaat steekt hij voorzichtig in zijn zak. Hij heeft weer iets nieuws om op te schelden. “Fucking avo's.'