Einde seizoen

Het is een geruststellende gedachte dat nu, ruim tien weken voor eind december, de koelcellen al tot de nok toe gevuld zijn met kerststollen en oliebollen. Al sinds begin september liggen er volop pepernoten, speculaaspoppen en chocoladeletters in de winkelschappen, opdat niemand zich zorgen hoeft te maken of de aanvoer dit jaar wel tijdig op gang zal komen.

Het is een onderbelicht aspect van het moderne maatschappelijke leven. We kennen niet alleen de vierentwintiguurs-, maar ook de eenseizoenseconomie: het streven de seizoenen op te heffen drijft de voedselindustrie. Unox probeert ons in de zomer rookworst te laten eten en verspreidt daartoe recepten voor worstsalades. Ola introduceert speciale ijsjes voor de winter en vervangt daarom het zomers beeldmerk door een seizoensloos hartje. Aardbeien zijn tegenwoordig zomer- winter- herfst- en lentekoninkjes. Het aspergeseizoen is, dankzij nieuwe teeltmethoden en import, aanzienlijk opgerekt en duurt nu bijna het hele jaar.

Lamsvlees is altijd vers verkrijgbaar. Zelfs de typische gelegenheidsgerechten onttrekken zich niet aan het mechanisme van seizoensvervaging. De oliebollentijd loopt van half september tot de krokusvakantie. Kerststollen zijn inmiddels vermomd als paas- en pinksterbrood op de markt gekomen en vorig jaar waren er opeens kersteitjes in een wikkeltje met hulstbladmotief. En ruim voor de vasten begint liggen de paashazen al in de winkel. De houding van de voedselindustrie ten opzichte van de seizoenen is dubbelhartig. Laten de leveranciers het liefst de productieketen het hele jaar door draaien tegelijkertijd zijn ze dol op feestelijke seizoensopeningen. Die bieden de gelegenheid de waar nog eens extra onder de aandacht van het publiek te brengen. Zo waren er dit jaar onder meer de plechtige openingen van het asperge-, mossel-, olijfolie-, haring-, lamsvlees- en barbecueseizoen. De opening van het wildseizoen staat voor de deur. En binnenkort komt de Beaujolais primeur weer, die op een nachtelijk uur juichend door het publiek in verschillende horecagelegenheden zal worden ingehaald. Le Beaujolais primeur est arrive!Gezien de kwaliteit van de wijn is het een knap staaltje marketing zoveel hectoliters zo hartelijk door de Nederlanders te laten ontvangen. In de Franse wijndorpen roept de lokale bevolking ongetwijfeld elk jaar weer opgelucht `Le Beaujolais primeur est parti!'. Het is nog lastig in de seizoenskwestie zowel gastronomisch als politiek correct te handelen. Altijd is het wel ergens ter wereld het seizoen. De zeer strikten in de leer vinden dat we ons moeten beperken tot het seizoen en de eigen streek.

Voor anderen ligt het genuanceerder bananen, koffie en kaviaar mogen we wel importeren, maar aardbeien en asperges niet. Bananen groeien nu eenmaal nooit in Nederland en aardbeien wel in het seizoen. Gastronomisch valt er voor zo'n standpunt veel te zeggen. Geimporteerde asperges en aardbeien halen het in smaak en karakter niet bij die van eigen volle grond. Maar als er geen Afrikaanse vissen of Keniaanse haricots verts naar Nederland mogen komen wordt daarvan de lokale visser of boer niet de dupe?De consument leidt inmiddels aan ernstige seizoensverwarring. Vorig jaar hoorde ik in de kaaswinkel een mevrouw op hoge toon beweren dat ze echt het jaar daarvoor met kerst boterlammetjes had gekocht. In het algemeen is er bij de consument kennis noch begrip voor het feit dat bepaalde producten echt seizoensgebonden zijn. Maar er verheffen zich ook tegenkrachten. Het Nederlandse actiegroepwezen is onlangs verrijkt met Appel Appie. Een groep verontrusten die ten strijde trekt tegen het voortijdig in de verkoop brengen van de traditionele 5 december lekkernijen. De actiegroep acht het verwerpelijk dat, twee maanden voor Sinterklaas feestelijk in ons land wordt ingehaald, de pepernoten al bij Albert Heijn te koop zijn. Hoe leg je dat je kinderen uit als er in de verste verte nog geen Piet is te bekennen? Pepernoten horen met de stoomboot mee te komen, zonder air miles.