Mandela helpt blanke boeren tegen misdaad

JOHANNESBURG, 12 OKT. De Zuid-Afrikaanse president Nelson Mandela heeft zaterdag tijdens crisisberaad de blanke boeren ervan verzekerd dat er geen campagne tegen hen bestaat en dat hij alles in het werk zal stellen om het aanhoudende geweld tegen hen te stoppen. De betrokken partijen sloten een uniek akkoord over een gezamenlijke aanpak. Zo zal het leger als dat nodig is worden ingezet, zullen strengere straffen worden uitgesproken en zal de overheid financieel bijdragen aan de beveiliging van boerderijen. De boeren gaven toe dat lage lonen en slechte omstandigheden van boerenarbeiders misdaad uitlokken.

De Zuid-Afrikaanse regering toonde zaterdag aan hoe ernstig men de situatie op het platteland acht. Behalve de president waren ook zijn ministers van Justitie en van Openbare Veiligheid naar het overleg nabij Johannesburg gekomen, waar ze vertegenwoordigers van de landbouwers, de boerenarbeiders en politieke partijen ontmoetten. Onder de boerenbevolking, met name de Afrikaners, bestond grote twijfel over de houding van de regering die men vaak van laksheid, zelfs vijandigheid beschuldigde. Maar Mandela bezwoer dat er geen sprake is van een politieke veldtocht tegen de boeren. “We moeten samenwerken, ongeacht politieke voorkeur, om de misdaad tot staan te brengen, er is geen andere manier.”

Het geweld tegen boeren nam na de eerste democratische verkiezingen en het aantreden van de ANC-regering in 1994 dramatische vormen aan. In vier jaar tijd kwamen volgens cijfers van de boerenbond (Zuid-Afrikaanse Agrarische Unie) 564 boeren of familieleden om het leven bij overvallen en schietpartijen op of nabij hun boerderijen. De eerste zeven maanden van dit jaar kwamen bij 490 overvallen 104 mensen om het leven.

Politieke afrekeningen door radicale elementen uit de anti-apartheidsstrijd zijn herhaaldelijk in verband gebracht met de golf van moorden. In enkele gevallen werden de aanslagen daadwerkelijk opgeëist door voormalige guerrillastrijders. De boeren wilden tot nu toe niets horen over de andere kant van de zaak: de deplorabele toestand waaronder boerenknechten en hun families op talrijke hoeves moeten wonen. Maar zaterdag beloofden de vertegenwoordigers van de boerenbond verbetering.

Dit brak het ijs tussen de boeren en de regering, die steeds heeft gehamerd op het lot van de boerenarbeiders. Mandela zei zaterdag dat er geen enkele rechtvaardiging bestaat voor het vermoorden van boeren, maar dat sommige aanvallen wel verklaarbaar waren als reactie op uitbuitende arbeidsomstandigheden of racisme.

Regering en boeren kwamen op het crisisberaad een actieplan van tien punten overeen.