Concurrerende woestijnvaders

Een jaarabonnement op Rondom het Woord, theologisch kwartaaltijdschrift van de NRCV, kost ƒ 44,50.

Het aantal landelijke, regionale en plaatselijke radiostations dat via de ether of via de kabel te beluisteren is, is het afgelopen decennium enorm toegenomen. Luisterde Nederland in de jaren vijftig en zestig nog maar naar twee radiozenders, die elk een mixture van informatie, entertainment en muziek uitzonden, tegenwoordig is er een heel scala aan zenders, die elk een deelpubliek bedienen. De tijd waarover de radioluisteraar beschikt blijft echter beperkt. De kans dat voor hem relevante informatie of door hem gewaardeerde muziek aan zijn oor voorbij gaat, is dan ook vrij groot. Sommige omroepen geven de luisteraar daarom tegenwoordig via Internet de mogelijkheid ook op een ander tijdstip een door die omroep uitgezonden programma te beluisteren. Wie een boodschap op verschillende manieren aanbiedt, heeft immers meer kans te worden gehoord.

De NCRV moet zich al in een vroeg stadium bewust geweest zijn van de mogelijkheid dat potentiële luisteraars programma's zouden mislopen of dat werkelijke luisteraars het uitgezonden materiaal op schrift zouden willen hebben. Het blad Rondom het Woord is namelijk al aan zijn veertigste jaargang bezig en hoort bij het gelijknamige radioprogramma, dat tegenwoordig op vrijdagmorgen wordt uitgezonden op Radio 5, tussen half twaalf en twaalf uur. In het programma komen geen religieuze actualiteiten aan de orde, zoals omstreden zaligverklaringen of synodale vergaderingen, maar meer langademige thema's uit kerk en theologie. Het tempo van de uitzendingen is rustig, men neemt de tijd over een onderwerp door te praten, wat de diepgang ten goede komt.

Zo werd dit voorjaar bijvoorbeeld uitgebreid aandacht besteed aan de vormgeving van de kerkdienst, naar aanleiding van de verschijning van een nieuw protestants handboek voor de liturgie. De redactie sprak onder meer met twee predikanten die zich bezighouden met kerkdiensten voor bewoners van een centrum voor verstandelijk gehandicapten in Baarn, een gesprek dat gelardeerd werd met flitsen uit zo'n dienst. In een gecondenseerde vorm was dat vraaggesprek te herlezen in het juni-nummer van Rondom het Woord, samen met de andere over dit thema uitgezonden interviews. De serie werd gevolgd door een reeks uitzendingen over het bijbelboek Hooglied, die vervolgens ook weer in druk verschenen.

Enkele weken geleden was een interessant gesprek te horen met prof. Peter van der Horst, nieuw-testamenticus aan de Universiteit van Utrecht, naar aanleiding van diens recent verschenen boek over de zogeheten woestijnvaders, vroeg-christelijke kluizenaars die door een vorm van versterving dichter bij God probeerden te komen, maar intussen wel met hun nederigheid elkaar beconcurreerden in deugdzaamheid. In zo'n vraaggesprek zit zoveel informatie dat de mogelijkheid het na te lezen (in het decembernummer) geen overbodige luxe is.

Wie een aantal jaargangen van Rondom het Woord doorbladert, ziet de enorme variëteit aan onderwerpen die aan de orde zijn gekomen: van Karl Barth tot bevrijdingstheologie, van bijbelvertalingen tot gemeenteopbouw. Maar ook kerkhistorische onderwerpen, de relatie tussen christendom en jodendom en de plaats van de islam hebben in de loop der jaren veel aandacht gekregen. Zou al dat materiaal alleen zijn uitgezonden, dan was het allang in de vergetelheid geraakt - nu blijft het te raadplegen.

Wat wel opvalt, is dat het vooral de vertegenwoordigers uit het kerkelijke midden en links van het midden zijn die aan het woord komen. De rechtse orthodoxie heeft kennelijk een exclusief onderdak gevonden bij de Evangelische Omroep.