STELLING 'HOE MEER KLEI DES TE STERKER DE INKLINKING' IS ONJUIST

Wie ooit een nieuwbouwwoning in een gebied met een overwegend klei¨ige bodem heeft betrokken, kent de gevolgen: de tuin kan binnen enkele maanden vele centimeters 'wegzakken', zodat er een duidelijk hoogteverschil ontstaat tussen de vloer van het (via heipalen vastgehouden) niveau van de gang of de kamer en de 'buitenwereld'.

De 'inklinking' van klei is een gevolg van het feit dat de kleideeltjes veel water kunnen opnemen en daarbij sterk opzwellen. In de Nederlandse bodem is vrijwel altijd van nature zoveel water aanwezig dat de opzwelling van de klei maximaal is. Pas wanneer de grondwaterspiegel kunstmatig wordt verlaagd, bijvoorbeeld om een laaggelegen gebied geschikt te maken voor bewoning, geeft de klei zoveel water af dat het volume afneemt en de bodem zakt. Dit verschijnsel staat als 'compactie', 'klink' of 'inklinking' bekend.

Hoe meer klei de bodem bevat, hoe sterker de inklinking die kan optreden. Dat was althans altijd het idee. In werkelijkheid blijkt dat echter niet het geval te zijn. Dat is een van de verrassende conclusies die enkele Franse onderzoekers moesten trekken op basis van hun onderzoek. Dat onderzoek staat beschreven in Marine and Petroleum Geology (volume 50, nr. 2). Het is een van de uitkomsten van een meeromvattend onderzoek dat tussen 1992 en 1995 kon plaatsvinden dankzij subsidie van de Europese Gemeenschap. Die subsidie werd verleend omdat inklinking in grote delen van de gemeenschap voorkomt, vooral in de kustgebieden, en daar grote economische schade oplevert, vooral omdat het steeds zwaardere verkeer steeds hogere eisen stelt aan de wegen. Een vlakke weg veroorzaakt veel minder slijtage bij voertuigen dan een weg met allerlei onregelmatigheden die worden veroorzaakt doordat de ondergrond niet overal even sterk inklinkt. Ook wegen zelf zijn veel minder aan slijtage onderhevig wanneer er weinig oneffenheden in voorkomen (vergelijk de vaak grote schade in de nabijheid van verkeersdrempels!).

Waarom een kleipakket met een aanzienlijke hoeveelheid zand minder sterk inklinkt dan een pakket zuivere klei, is overigens nog niet goed verklaarbaar.