MINISTER HERMANS

Minister van Onderwijs Hermans geeft in een interview (W&O, 19 september) aan dat er in de toekomst een grotere verantwoordelijkheid bij de ouders wordt gelegd inzake de financiering van de studie van hun kinderen. De overheid gaat daaraan minder bijdragen oftewel de zogenoemde ouderbijdrage zal een steeds groter aandeel moeten leveren. Uit het rapport dat onder zijn leiding is geschreven in de periode-Ritzen, valt dan op te maken dat kinderen desnoods via een proces hun ouders moeten dwingen deze bijdrage te geven, als de overheid die al niet via de fiscus gaat innen. Wat betekent dit in de praktijk? Voor de studenten met ouders met lagere inkomens is er geen vuiltje aan de lucht Zij zullen nog steeds de maximale beurs krijgen zolang de PvdA in de regering zit. Toen zij verleden jaar uit het ziekenfonds moesten werd hun beurs eenvoudig verhoogd met het benodigde bedrag voor de standaard-pakket-polis. Merkwaardig blijft dat dit moest omdat minister Borst graag meer ouderen in het ziekenfonds wilde toelaten. Zij kunnen nog in het ziekenfonds met inkomens die veelvouden zijn van dat van studenten. Ter financiering van de verhoging van de beurzen van betreffende studenten werd een groot beroep gedaan op de ouderbijdrage van anderen, namelijk uit de midden-inkomensgroep. Een tendens die al jaren aan de gang is.

Voor de studenten met ouders met echt hoge inkomens verandert er weinig. Zij ontvangen nog steeds de basisbeurs en hun ouders dragen de rest bij. Daarbij moet je denken aan 5% of minder van het bruto-inkomen. Voor ouders met een inkomen uit de middengroep ligt het anders. Hun ouderbijdrage kan wel oplopen tot 8% van het (lagere) bruto-inkomen. Of dat ook in werkelijkheid gevraagd wordt, hangt van iets heel anders af. De maatstaf voor de ouderbijdrage is namelijk het fiscaal inkomen. Wat betekent dat nu weer in de praktijk? Dat ouders die hun fiscaal inkomen kunnen verlagen weer het minst hoeven bij te dragen. Dat verlagen kan via een storting voor een aanvullend pensioen of een tweede hypotheek (de belangrijkste financiering voor consumptieve bestedingen van grote omvang). Alleen mogelijk voor hen die zich dat kunnen permitteren natuurlijk. Dat is aan het fiscaal inkomen niet af te lezen. De praktijk is dus dat de ouders die door hun persoonlijke omstandigheden het fiscaal inkomen niet kunnen verlagen, dus het minst kunnen bijdragen, de hoogste ouderbijdragen krijgen toegemeten. Niet iedere student zal tegen zijn ouders willen procederen, het studeren wordt velen dus niet gemakkelijk gemaakt. Terwijl we op de drempel van de 21ste eeuw steeds meer hoog opgeleide mensen nodig zullen hebben. De overheid zal daarvoor toch tenminste een kader moeten scheppen waarbinnen de lasten eerlijk verdeeld worden. Daarvoor zou de minister van Onderwijs zich in het kabinet sterk moeten maken, desnoods door in dezen het regeerakkoord open te breken. Hoewel minister Hermans een links-liberale minister wordt genoemd, ruiken zijn gedachten meer naar 19de-eeuws rechts-liberalisme.