Jong Oranje heeft nu al het olympische gevoel

TILBURG, 10 OKT. Voetbal en Olympische Spelen vormen in Nederland nog steeds een ongewone combinatie. Daarom speelde Jong Oranje zijn eerste kwalificatiewedstrijd tegen Israel (3-0) op de lange weg naar Sydney 2000 gisteravond in vrijwel leeg stadion in Tilburg. Heel teleurstellend, vond Han Berger, sinds een maand bondscoach van de jeugdploeg.

Berger is een echte sportfreak. Bij de Utrechter hoeft het olympische gevoel dus niet te worden aangewakkerd. Om zijn spelers in dezelfde sfeer te brengen, nodigde hij deze week Joop Alberda uit. De voormalige volleybalbondscoach hield in het spelershotel in Hoenderloo een kleurrijk betoog over de gouden medaille die hij met zijn ploeg op de Olympische Spelen van Atlanta behaalde. “Ik zag dat het aansloeg bij de jongens”, aldus Berger. “Ik bespeurde een lekkere saamhorigheid.”

Zelfs vele vaders van de huidige jeugdinternationals waren nog niet geboren toen Nederland voor het laatst aan het olympische voetbaltoernooi meedeed. Dat was in 1952 in Helsinki. Zes jaar geleden lukte het Jong Oranje, toen met spelers als Van der Sar, Overmars, Numan en de broers De Boer, bijna om Barcelona te halen, maar Australië gooide door een doelpunt in de laatste minuut roet in het eten. Berger: “De meeste mensen reageren laatdunkend als je het over voetbal op de Olympische Spelen hebt. Wat stelt dat nou voor? Ik denk veel. Kijk eens naar Nigeria, dat stond in Atlanta volop in de belangstelling en het vierde het goud als een wereldtitel.”

Alberda, tegenwoordig technisch directeur van NOC*NSF, vertelde de selectie deze week dat er op Papendal dertig tickets naar Sydney klaarliggen. Om ook daadwerkelijk in Australië te geraken, moeten de voetballers zich flink inspannen. Het treffen tegen Israel was pas de eerste van dertien wedstrijden - uitgesmeerd over ruim anderhalf jaar - die Jong Oranje zal moeten spelen als het zich wil plaatsen voor de komende Olympische Spelen.

Nederland moet minimaal vierde worden bij het Europees kampioenschap in mei 2000. Om zich voor die eindronde met acht landen te plaatsen, zal de ploeg van Berger eerst de kwalificatiepoule - met naast Israel ook Spanje, Oostenrijk en Cyprus als tegenstanders - moeten overleven. De negen groepswinnaars en de zeven beste nummers twee gaan naar de laatste zestien die vervolgens in een uit- en thuiswedstrijd bepalen welke acht landen overblijven.

Het Jong Oranje van de afgelopen twee jaar bereikte de EK-eindronde en werd eind vorig seizoen in Roemenië vierde. Dat zou genoeg zijn geweest voor olympische kwalificatie. Maar de meeste spelers van die selectie, onder anderen Makaay, Van Nistelrooy, Reuser, Paauwe en Melchiot, zijn nu te oud geworden. Vijf man van toen mogen ook nog in de nieuwe cyclus meedoen: aanvoerder Bruggink, Musampa, Van Bommel, Oude Kamphuis en John de Jong. Met de jongere aanvulling is het afwachten of de Nederlandse jeugdploeg ook nu weer genoeg kwaliteit heeft om ver te komen. De coach, Berger, is vooralsnog optimistisch. “Ik heb stuk voor stuk uitstekende spelers tot mijn beschikking. Ze hebben bijna allemaal ervaring in de eredivisie.”

Berger heeft de zaken secuur aangepakt. Hij wilde na zijn aanstelling bij de KNVB niet afgaan op, zoals hij het uitdrukt, “de kaartenbak in Zeist”. Daarom struinde hij zelf alle spelerslijsten af en bekeek hij een maand lang bijna elke dag een wedstrijd. Spelers die na 1 januari 1977 zijn geboren, mogen tot en met de Olympische Spelen in Jong Oranje voetballen. Berger kon op de speurtocht zijn ervaring als trainer van Cambuur goed gebruiken. “De eerste divisie wordt steeds meer opleidingscentrum voor de grote clubs.” Hij kon zich de talenten nog herinneren. “Het klinkt misschien raar, maar ik heb bijna een fotografisch geheugen als het om spelers gaat. Als ik iemand een keer heb gezien, vergeet ik hem niet meer.”

Berger is tevreden over zijn oogst. “Ik heb een behoorlijk grote groep waaruit ik kan putten.” Op één positie zou er een probleem kunnen ontstaan, die van de doelman. Er loopt in Nederland geen profkeeper van onder 22 jaar rond die bij zijn club al een basisplaats heeft. Berger moet het dus doen met onervaren reserves in het doel “Trainers zijn geneigd om te zeggen dat keepen een kwestie van ervaring is. Maar dat is best tegenstrijdig omdat je pas ervaring opdoet als je speelt”, aldus de coach.

Oud-international Joop Hiele, keeperstrainer bij Jong Oranje, vindt dat clubs de jeugd te weinig kans geeft in het doel en zelfs voor de reservebank te snel iemand uit het buitenland halen. Zelf stamt Hiele uit een andere tijd. “Ik was achttien toen ik in het eerste bij Feyenoord debuteerde en op mijn twintigste had ik een vaste plaats. Dat kon toen nog. En is het verkeerd gegaan? Ik dacht het niet, hè.”

Hiele testte in Zeist zeven kandidaten voor Jong Oranje. Ze bleken elkaar niet veel te ontlopen. Mark Zegers, tweede doelman van Excelsior, stond gisteren tegen Israel tussen de palen. Hij hoefde nauwelijks in actie te komen.

Nog niet zo lang geleden had Berger een oudere keeper kunnen oproepen, want toen waren er twee dispensatiespelers in de selectie toegestaan. Die mogelijkheid is er tegenwoordig niet meer. Pas op de Olympische Spelen mogen de jeugdploegen met drie oudere krachten aantreden, ongeacht leeftijd en status. Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) zou het liefst het voetbaltoernooi met A-ploegen afwerken, maar dat willen de voetballeiders van de FIFA niet. Ze zijn bang dat hun eigen WK daarmee aan uitstraling en prestige verliest.

De KNVB heeft er blijkbaar veel voor over om Jong Oranje, de komende twee jaar omgedoopt in Olympisch Elftal, naar Sydney te krijgen. Zo zit de selectie van Berger liefst negen dagen in een peperduur trainingskamp in Hoenderloo. Maar mocht de jeugdploeg straks daadwerkelijk een olympisch ticket bemachtigen, dan kan men in Zeist de borst nat maken. De competitie zal minstens drie weken moeten worden stilgelegd omdat verscheidene clubs niet over spelers kunnen beschikken. “Ja, we gaan voor heel veel problemen zorgen”, zei bondscoach Berger met een gemene lach rondom de lippen.

Jong Oranje was gisteravond in Tilburg oppermachtig tegen de leeftijdgenoten uit Israel (3-0). De tegenstander, die in zijn eerste poulewedstrijd verrassend in en tegen Oostenrijk had gewonnen, verdedigde met man en macht. Geen moment kon de jeugdploeg aantonen dat het voetbal in Israel in de lift zit. Toch kon Nederland pas in de tweede helft afstand nemen. “We zijn het niet gewend om tegen een zo'n verdedigende ploeg te spelen”, excuseerde bondscoach Berger zich na afloop.

Na rust speelde Jong Oranje een tempo hoger en stond het binnen twintig minuten 3-0. Eerst slalomde Musampa met succes door de defensie van de gasten en rondde goed af. Vennegoor of Hesselink kopte na een voorzet van uitblinker De Jong de tweede treffer in en De Jong zelf bepaalde de eindstand na een mooie vrije trap om de Israelische muur. Jong Oranje speelt komende woensdag zijn tweede wedstrijd in de EK-kwalificatie. Oostenrijk, gisteren met 2-1 verslagen door Cyprus, is de tegenstander.