Het beeld rukt op; Vraag naar beeldhouwkunst bijna even groot als schilderkunst

De belangstelling voor sculptuur voor in en rond het huis neemt enorm toe. De prijzen stijgen ook.Tussen de beelden van bekende kunstenaars zijn ook een aantal goed geprijsde juweeltjes van relatief onbekende beeldhouwers te vinden

Wie tien jaar geleden op feesten en partijen meedeelde dat hij een Kees Verkade, Hildo Krop of Charlotte van Palland had aangeschaft, kon zonder meer rekenen op meewarige blikken; deze Nederlandse beeldhouwers van formaat waren destijds nauwelijks bekend bij het grote publiek. Alleen met de wereldberoemde houten sculpturen van Karel Appel kon je als kunstverzamelaar scoren - dat was slechts weinigen gegeven. Sinds een jaar of vier, vijf heeft de beeldhouwkunst zich een respectabele plaats in de Nederlandse kunstwereld veroverd - met alle gevolgen vandien.

De toenemende belangstelling voor sculptuur deed het Haagse veilinghuis Glerum vorig jaar besluiten een gespecialiseerde veiling aan de Europese beeldhouwkunst van 1600 tot heden te wijden. Naast beelden van de eerdergenoemde kunstenaars, bood het veilinghuis ook een zestiende-eeuwse madonna met kind, een Italiaanse 'Romulus en Remus' uit de achttiende eeuw en diverse Art Deco beeldjes aan. Van de 156 geselecteerde kavels - die veelal uit particulier bezit kwamen - werden er 147 verkocht. De hamerbedragen varieerden van een paar honderd gulden tot 48.000 gulden. Het maximale taxatiebedrag van 100.000 gulden (voor een monumentaal beeld van een paardentors) werd weliswaar niet gehaald, maar Glerum sprak achteraf toch van 'recordprijzen'. Annick van Itallie, hoofd van de afdeling kunstnijverheid van Glerum heeft geen verklaring voor de toenemende vraag naar sculptuur. 'Maar een ding is zeker,' zegt zij. 'De vraag naar beeldhouwkunst heeft die naar schilderkunst bijna geëvenaard.'

Voorbarig? Misschien. Feit is wel dat de prijzen van beelden de laatste jaren aanzienlijk zijn gestegen. Kon je vroeger nog een fraai beeldhouwwerk van een vooraanstaand kunstenaar voor een schappelijk prijsje krijgen, de laatste jaren wordt dat - vooral in de Randstad - steeds moeilijker. Zelfs bij een redelijk geprijsde galerie-annex-beeldentuin als 'Interart' in het Brabantse plaatsje Heeswijk gaan bronzen torso's van gerenommeerde kunstenaars als Caius Spronken, voor niet minder dan 55.000 gulden van de hand. Dat neemt niet weg dat zich tussen de (veelal figuratieve) beelden van bekende kunstenaars ook een aantal goed geprijsde juweeltjes van relatief onbekende beeldhouwers bevinden. Noemenswaardig is het intrigerende werk van de jonge Duitser Franz-Josef Vanck: een metershoog stalen trappenhuis met een opwaarts bewegend bronzen figuurtje ergens halverwege; een koorddanser op een messing stellage en een raaf op een sokkel van Belgisch graniet. Voor betaalbare abstracte beelden kunnen liefhebbers ondermeer bij galerie/beeldentuin 'De Blauwe Roos' in het Groningse Burum terecht. Prijzen variëren van 500 tot 20.000 gulden. De galerie geeft korting op kunst van Noordelijke kunstenaars.

De prijs van een beeld wordt bepaald door verschillende factoren: de grootte van het werk, de tijdsduur, de materiaalsoort, de oplage, de populariteit van de kunstenaar en - daaruit voortvloeiend - de marktwerking. De kunstenaar stelt meestal zelf een prijs vast; sommigen weigeren exhorbitant hoge prijzen te vragen, anderen trachten zoveel mogelijk te profiteren van hun naamsbekendheid. Wie als koper goed beslagen ten ijs wil komen alvorens een veilinghuis of galerie binnen te stappen, laat zich adviseren door een kunstkenner of slaat er wat vakbladen als Kunstbeeld en Vitrine op na. Een andere goede informatiebron is de website van de Nederlandse Kring van Beeldhouwers (www.sculptors.org), een belangenvereniging met zo'n 200 leden. Via het NKVB kan desgewenst ook rechtstreeks contact met leden worden gezocht; alhoewel de belangenvereniging beeldhouwers ontraadt onder de galerieprijs te verkopen, wijst de praktijk vaak iets anders uit.

Anders dan bij het veilinghuis, hoeft de koper bij een galerie of beeldentuin geen overhaaste beslissingen te nemen en krijgt hij het beeld soms op zicht mee.Het prijsniveau ligt evenwel hoger dan bij een veiling, omdat galeries uitgaan van commissie-percentages die variëren van 25 tot soms wel 60 procent. Daar staat tegenover dat ongeveer vijf procent van het totale aantal geregistreerde galeries de klant tegenwoordig een renteloze lening aanbiedt via de zogenoemde KunstKoopregeling van de Mondiaan Stichting. De maximale looptijd is drie jaar en de lening mag maximaal 15.000 gulden bedragen. Vorig jaar werden er zo'n tweeduizend contracten via de Kunstkoopregeling gesloten - een stijging van 25 procent ten opzichte van voorgaande jaren.

Wie een beeld liever wat langer op zicht houdt, kan terecht bij een van de vele kunstuitleencentra in ons land. De meeste beschikken slechts over een kleine collectie beeldhouwwerken, maar vorig jaar werd er in Amsterdam (Bickerseiland) ook een kunstuitleencentrum geopend dat zich exclusief op beeldhouwkunst richt. Het centrum biedt haar ruim tweehonderd leden de mogelijkheid om door middel van een leen/spaarsysteem voor onbepaalde tijd een beeldhouwwerk te leasen. Ze betalen zowel een huurbedrag (10 gulden per maand) als een collectie-tegoed (afhankelijk van de waarde van het beeld, maar minimaal 30 gulden per maand), dat te zijner tijd kan worden aangewend voor de aanschaf van een beeld naar keuze. Het kunstuitleencentrum Beelden Bickerseiland bezit enkele honderden beelden; prijzen variëren van circa 2.000 gulden tot 15.000 gulden - enkele uitschieters daargelaten. Een redelijk veilig oriëntatiemiddel. De beeldenveiling van Glerum vindt plaats op maandag 16 november om 19.30. Kijkdagen van 12 t/m 15 november, Lekstraat 63 in Amsterdam. Telefoon: (020) 301 29 50 Galerie/beeldentuin 'Interart' in Heeswijk is nog geopend tot en met 11 oktober, van 13.00 tot 17.00 uur. Tel: (0413) 29 33 28 Galerie 'De Blauwe Roos' is de gehele winter geopend van do t/m zo van 13.00 tot 17.00 uur. Telefoon: (0594) 24 95 05 Voor meer informatie over het het leasen van beelden: Kunstuitleen Beelden Bickerseiland. Telefoon: (020) 42 75 862