Complottheorieën

Het interview van Caroline de Gruyter met arabist Daniel Pipes (Z 19 sept.) bevatte minstens twee zaken die nadere aandacht verdienen.

1. 'Samenzweringsdenken in de Arabische wereld kwam tot bloei na de Balfour-verklaring van 1917 waarin de Britse regering pleitte voor de stichting van een 'joods nationaal tehuis' in Palestina', zegt Pipes. Uit die woorden kan niemand opmaken wat achter die verklaring allemaal schuil ging. De verklaring spreekt onder andere van Engelands 'best endeavours' met betrekking tot 'a national home for the Jewish people'. Maar hield dit laatste tevens een joodse staat in? Niét voor His Majesty's Government, nóch voor The War Cabinet, nóch voor Balfour. Wél voor de (politieke) zionisten, die de uiteindelijke Balfour-verklaring beschouwden als een surrogaat van hun oorspronkelijke concept.

2. Pipes spreekt over het 'in enkele uren' wegvagen van de Egyptische luchtmacht door de Israeli's in de oorlog van 1967. In feite gebeurde dat in tachtig minuten. Weinigen weten dat Israel - in de aanloop naar de juni-oorlog van 1967 - een complot tegen Amerikaanse inmenging smeedde, via een Mossad-CIA-constructie. Daarmee werd de dood van 34 Amerikanen door een actie van de Israelische luchtmacht, op 8 juni '67, niet voorkomen. Integendeel.

Als van Arabische kant samenzweringstheorieën met het Westen worden geassocieerd, heeft dat zeker te maken met het feit dat (politieke en materiële) steun voor dit Israel praktisch gesproken een Westerse aangelegenheid is.