Acties leggen werk Shell in Nigeria lam; Bezetting Ijaw-jongeren

NAIROBI, 10 OKT. Shell, de grootste olieproducent in Nigeria, heeft de export van olie via twee belanrijke laadstations voor tankschepen in de zuidelijk delta van het land stopgezet wegens aanhoudende aanslagen van actievoerders van de Ijaw-stam.

Woordvoerder Precious Omuku van Shell zei gisteren dat 15 installaties in de delta zijn bezet. Daardoor is de productie van ongeveer 400.000 vaten olie per dag onderbroken.

De groeiende politieke onrust in het zuidoosten vormt niet alleen een grote bedreiging voor het huidige regime van president Abubakar maar ook voor de eenheid van Nigeria. De Ijaw, een van de grootste tribale groepen in het zuidoosten, is zich sinds twee jaar onder leiding van stamoudsten aan het bewapenen. De recente acties tegen Shell worden uitgevoerd door Ijaw jongeren. Onder het kleinere Ogoni volk in dezelfde regio ontstond begin jaren '90 een verzetsbeweging. In 1993 braken er in Ogoniland hevige gevechten uit waarbij door regeringstroepen talrijke dorpen werden platgebrand. Ken Saro-Wiwa, leider van de Ogoni verzetsbeweging, werd op 10 november 1995 ondanks internationale protesten opgehangen door het regime van de toenmalige president Abacha.

Nigeria's olie wordt gewonnen in het zuidoosten, grotendeels voor de kust maar ook op het vasteland in de delta van de rivier de Niger. De Ogoni's, Ijaw en andere minderheidsgroepen in het zuidoosten willen een groter aandeel in de opbrengsten. Bovendien klagen ze over milieuverontreiniging als gevolg van de exploraties. Ken Saro-Wiwa stippelde de politiek uit om in de strijd de milieuproblematiek te benadrukken om zo steun te vergaren van Westerse landen. Hij verklaarde Shell tot aartsvijand. Shell wees de beschuldigingen over verontreiniging van het milieu van de hand en vroeg om bescherming van regeringstroepen, waarna de haatcampagne tegen het Brits/Nederlandse bedrijf aan kracht won onder de Ogoni's. Shell zette na de gevechten in 1993 zijn activiteiten stop in Ogoniland.

De Ogoni's hebben zich na de harde repressie door Abacha nauwelijks meer geroerd. Het is nu de beurt aan de Ijaw, die gebruikmakend van het nieuwe liberale klimaat onder Abubakar, eisen gingen stellen voor meer autonomie. Volgens radicale Ijaw jongeren heeft de regering een rivaliserende tribale groep, de Itsekiri, gesteund om op die wijze de Ijaw te ondermijnen. De Ijaw jongeren roepen op tot een boycot van de verkiezingen die tot een overdracht aan een burgerregime moeten leiden.

Ten grondslag aan de politieke onrust in het zuidoosten ligt de strijd tussen regio's en tribale groepen in Nigeria voor een groter aandeel in de nationale welvaart. Deze strijd spitst zich toe op de competitie tussen de drie grote bevolkingsgroepen de Yoruba's in het zuidwesten, de Hausa-Fulani in het noorden en de Igbo's in het oosten. De kleinere groepen in het zuidoosten vrezen de boot te zullen missen.