Zomerkoopje blijkt kat in de zak; Somber beursklimaat frustreert met aandelen betaalde acquisties

Fortis en Van der Moolen zagen deze week hun emissie stranden. Aan beursintroducties denkt helemaal niemand. Het wordt rustig bij de ingang van de beurs.

ROTTERDAM, 8 OKT. Menig autodealer adverteert ermee. Koop nu, betaal later. Normaal gesproken een niet te versmaden aanbod, maar in het huidige beursklimaat zitten de bedrijven met een grote kater. Het aantrekkelijk geprijsde wagentje dat deze zomer nog zo stond te blinken in de showroom blijkt in het herfstige beursklimaat wel heel duur uit te vallen. Aan een emissie om het benodigde geld bijeen te brengen hoeft momenteel niemand te denken.

Dat lieten bankverzekeraar Fortis en het beursbedrijf Van der Moolen deze week wel zien. Beide bedrijven moesten op het laatste moment besluiten om hun emissie af te blazen. Voor de financiering van hun acquisities moeten zij nu andere wegen zoeken. Ook Akzo Nobel heeft inmiddels duidelijk gemaakt dat in Arnhem niet meer aan een aandelenemissie wordt gedacht om de overname van de Britse lakkenfabrikant Courtaulds (6,3 miljard gulden) te financieren. Uitzendgigant Randstad twijfelt nog over hoe er voor de Amerikaanse branchegenoot Strategix (1,7 miljard gulden) zal worden afgerekend.

Ahold slaagde er vorige maand voorlopig als laatste in om nieuwe aandelen voor een (blijkbaar) aanvaardbare prijs in de markt te plaatsen. Bij de emissie, nodig om de acquisitie van het Amerikaanse Giant te financieren, ging het aandeel voor 52,80 gulden van de hand. Een prijs die de grilligheid van de beurs op dit moment goed illustreert: het levensmiddelenconcern had bij zijn emissie van een half jaar eerder nog 67 gulden per aandeel kunnen ophalen.

Het grootste probleem van de mislukte emissies van Fortis en Van der Moolen is niet eens het gebrek aan belangstelling van beleggers. Beide bedrijven bezweren dat zij hun aandelen (Fortis: ter waarde van 4 miljard gulden) of hun converteerbare obligaties (Van der Moolen: 220 miljoen) wel kwijt konden. Indirect is de gebrekkige vraag natuurlijk wel de oorzaak: de afgelopen maanden zijn de koersen immers in een vrije val geraakt, waardoor er te veel nieuwe aandelen moeten worden verkocht om het benodigde geld bijeen te harken.

Na het afronden van de overnameslag met ABN Amro behaalde het aandeel Fortis deze zomer een top van 151,50 gulden. Net voordat de emissie afgelopen maandag moest plaatsvinden, noteerde de koers 88 gulden. Daardoor zouden maar liefst 45 miljoen nieuwe aandelen moeten worden uitgegeven. Onacceptabel voor de huidige aandeelhouders, vond Fortis, omdat het aantal aandelen met maar liefst een kwart zou toenemen.

Nu de winstwaarschuwingen in het rond vliegen, begint de uitgifte van nieuwe aandelen, waardoor de winst per aandeel sowieso daalt, wel een heel moeizame operatie te worden. Ook Van der Moolen wilde zijn aandeelhouders voor een verwatering van zo'n 10 procent behoeden.

Aan emissies hoeft in het hoofdkantoor van Philips de komende jaren niet te worden gedacht. Binnenkort hoopt het elektronicaconcern zo'n 15 miljard gulden rijker te worden door de verkoop van 75-procents dochter Polygram aan het Canadese Seagram. De deal is gesloten, beweert Philips ferm, maar ook in dat geval is het slechte beursklimaat spelbreker.

Zo wordt aan Philips een (nog onbekend) deel van de overnamesom in aandelen Seagram betaald en die zijn sinds het bekendworden van de deal met bijna 40 procent in koers gedaald. De andere aandeelhouders, die wel kunnen kiezen tussen contanten of aandelen uit Canada, lijken geen kleerscheuren op te lopen. Tekenend voor de twijfel in die gelederen is de huidige koers van het aandeel Polygram. Die ligt maar liefst 16 gulden onder het bod van 115 gulden waarmee Seagram volgende maand over de brug moet komen.

Volgens Philips zijn nieuwe onderhandelingen over de verkoop van Polygram uitgesloten. Alleen een bom kan volgens financieel bestuurder Hommen de overname door Seagram nog voorkomen. Maar ja, dat zei hij in juli.