Lidstaten: meer tijd nodig; Irritaties in NAVO over procedures

BRUSSEL, BERLIJN, 8 OKT. De NAVO houdt vol klaar te zijn voor militair ingrijpen in Kosovo, al zijn er problemen met de parlementaire procedures in diverse lidstaten en leidt dat tot enige irritatie.

Begin deze week werd nog de indruk gewekt dat de NAVO vandaag een besluit zou kunnen nemen over militair optreden in Kosovo. De praktische voorbereidingen werden al getroffen voor een ministersbijeenkomst vandaag. De voorbereidingen werden gestopt toen dinsdag bleek dat de Amerikaanse minister Albright niet kwam, omdat er nog geen besluit over militair optreden kon worden verwacht in verband met tijdrovende parlementaire procedures in verscheidene landen.

In Duitsland kan een militair ingrijpen zonder VN-mandaat de coalitie van SPD en Groenen in gevaar brengen. De linkervleugel van de Groenen dreigt dat een militaire actie zonder VN-mandaat “instemming met een coalitieverdrag” op een partijcongres van de Groenen op 23 oktober kan bemoeilijken. Een andere complicatie is dat voor deelname van Duitse troepen aan een gewapend ingrijpen in het buitenland volgens de grondwet toestemming van de Bondsdag nodig. De nieuwe Bondsdag wordt pas op 26 oktober geïnstalleerd. Het is mogelijk in spoedgevallen een bijzondere zitting van de Bondsdag uit te roepen; dat kan binnen twee dagen worden gerealiseerd. Maar hiertoe is nog geen verzoek ingediend.

De Portugese regering heeft aangegeven dat zij als minderheidskabinet het parlement zal moeten consulteren. Volgens de Italiaanse premier Romano Prodi bestaan op dit moment zelfs de voorwaarden voor een ingreep in Kosovo niet. Hij ziet nog ruimte voor bemiddeling en zei dat iedere interventie in Kosovo moet zijn gelegitimeerd door de VN. Italië speelt een grote rol bij militaire operaties uit de lucht. De vliegbases waarvandaan dat zou moeten gebeuren liggen in Noordoost-Italië. De Italiaanse communisten zijn tegen NAVO-ingrijpen.

“De NAVO-landen zijn democratieën, dus moeten de parlementen worden geraadpleegd”, aldus een NAVO-functionaris. Toch zullen volgens hem de consultaties met de parlementen maar enkele dagen duren. “Niemand heeft het over weken.” De gang van zaken heeft geleid tot enige ergernis in het bondgenootschap. De VS zijn geïrriteerd over de Europese aarzelingen over een besluit, in verband met hun parlementaire procedures. Anderzijds leidde het bij Europese lidstaten tot ergernis dat eerder deze week de indruk werd gewekt dat vandaag al een besluit zou vallen waarin ze niet waren gekend. De onduidelijkheid over het moment waarop de NAVO een besluit neemt komt de geloofwaardigheid van het bondgenootschap niet ten goede, beamen functionarissen in Brussel.

Volgens een diplomaat is duidelijk dat de NAVO-lidstaten niet allemaal evenveel haast hebben. Zo is Griekenland terughoudend, al verwacht men niet dat Athene een militair ingrijpen zal tegenhouden.