Justitie VS begint rechtszaak tegen Visa/Mastercard

NEW YORK, 8 OKT. Het Amerikaanse departement van Justitie heeft een rechtszaak aangespannen tegen Visa USA en Mastercard. De creditcardbedrijven zijn beschuldigd van schending van de antitrustwetten. Volgens minister van Justitie Janet Reno en hoofd van de antitrustafdeling van het departement, Joel Klein, hebben Visa en Mastercard zich schuldig gemaakt aan “ernstige anticoncurrentiepraktijken”. Dit is gisteren bekendgemaakt.

Visa en Mastercard, die beheerd worden door dezelfde groep banken, stellen exclusiviteitseisen zodat andere creditcardmaatschappijen, zoals American Express en Discover uit de markt worden gehouden. Visa doet dat al sinds 1991 en heeft een marktaandeel van vijftig procent. Mastercard heeft dezelfde eis gesteld twee jaar geleden. Het heeft op de markt voor creditcardtransacties, die in de VS alleen al 600 miljard dollar per jaar omzet, een marktaandeel van 25 procent.

Het gevolg van dit praktische monopolie is, aldus justitie, dat vernieuwing op de markt voor financiële transacties wordt tegengehouden. “Amerikaanse consumenten hebben verlies geleden”, aldus Reno. “Ze hebben het voordeel van concurrentie tussen de twee grootste creditcardsystemen verloren.” En Klein: “Amerikanen krijgen niet waar ze recht op hebben.”

Sommige banken en instellingen die potentieel zouden kunnen concurreren met Visa en Mastercard blijven uit de markt. Reno en Klein stellen dat introductie van smartcards in de VS daardoor tien jaar vertraging heeft opgelopen. Ook andere commerciële kaartsystemen zijn daardoor achtergebleven.

Justitie citeert in de tekst van haar aanklacht uit interviews met werknemers van Visa en Mastercard. De medewerkers stellen dat voorstellen om de concurrentie tussen Visa en Mastercard te vergroten meestal worden afgestemd. In het bestuur zitten banken die belangen hebben in beide credit-cards. Volgens Klein hebben topmensen van Visa en Mastercard in het recente verleden al herhaaldelijk erkend dat ze niet concurreren.

Er zijn gesprekken geweest tussen de overheid en de creditcardmaatschappijen maar die hebben tot niets geleid. Visa zegt dat ze zich zal verdedigen tegen deze “overheidsbemoeienis”. Ook Mastercard heeft laten weten “dat het zich zal verdedigen in het belang van zijn klanten.”

Justitie eist in zijn aanklacht onder meer dat banken niet meer vertegenwoordigers in allebei de creditcardmaatschappijen mogen hebben. Ook moet een eind komen aan de exclusiviteitsclausule waardoor vooral American Express werd benadeeld, maar ook de Discovercard. American Express heeft twee jaar lang hard gelobbyd bij de overheid om Visa en Mastercard voor de rechter te krijgen. Het bedrijf heeft een marktaandeel van ongeveer twintig procent.

Mastercard liet verder weten dat American Express “gratis wil meeliften” met de investeringen die er in het banksysteem zijn gedaan. Analisten zeggen dat er voor American Express niet veel voordeel zit in de zaak die justitie aanspant. De koers van American Express ging wel omhoog na de bekendmaking.