Cardoso eist zege op in Brazilië

RIO DE JANEIRO, 8 OKT. Drie dagen na de verkiezingen in Brazilië heeft president Fernando Henrique Cardoso gisteren de verkiezingsoverwinning opgeeist. Onmiddellijk kondigde hij een bezuinigingsronde van 25 miljard dollar aan.

De meerderheid waarmee Cardoso uiteindelijk is herkozen, lijkt niet zo groot te worden als in de eerste projecties van zondag voorspeld werd. Na het tellen van 97 procent van de stemmen blijkt 53 procent van de Brazilianen te hebben gekozen voor de voortzetting van het neo-liberale beleid van Cardoso. Op de socialistische vakbondsleider Lula da Silva stemde 32 procent. In de eerste projecties werd gesproken van een overwinning van 57 procent voor president Cardoso.

Niet alleen de voorspellingen over Cardoso waren al te optimistisch. In verschillende deelstaten werd door het officiële enquêtebureau IBOP de overwinning van de ene gouverneur gemeld, terwijl na drie dagen zijn tegenstander bleek te hebben gewonnen. In steden als Sao Paolo, Rio de Janeiro en Brasilia moet op 25 oktober een tweede ronde worden gehouden. Het enquêtebureau had daar een overwinning in de eerste ronde van een van de kandidaten voorspeld. Veel gouverneurs in spé hebben de afgelopen dagen loze overwinningstoespraken afgestoken.

President Fernando Henrique Cardoso heeft met het oog daarop nog even zijn mond gehouden. Nu zijn overwinning in de eerste ronde zeker is, kan hij beginnen met de maatregelen die Brazilië moeten redden van de economische ondergang. Al een paar weken zit het grootste land van Latijns-Amerika in het oog van de internationale financiële storm. De vraag is of Braziliaanse munt de real binnenkort de Russische roebel achterna gaat of nog op het nippertje gered kan worden. Met de val van de real in Brazilië wordt mogelijk heel Zuid-Amerika in een recessie gedompeld en krijgen ook de Verenigde Staten zware klappen. Voorwaarde voor redding van Brazilië is volgens financiële experts een drastische korting op de overheidsuitgaven. Het begrotingstekort bedraagt op dit moment een kleine acht procent.

De toon was van de 67-jarige sociaal-democraat Cardoso was gisteren daarom eerder somber dan feestelijk. De eerste maatrel waarmee de economische ploeg van Cardoso naar buiten kwam, betreft een stop op helft van de openstaande vacatures bij de overheid, een bezuiniging die uiteindelijk niet meer dan 50 miljoen per jaar oplevert. Verder vliegen overheidsfunctionarissen niet meer eerste klas. Dat mogen alleen de president en zijn ministers nog. Hoe Cardoso verder zijn bezuining van 25 miljard wil invullen, blijft vooralsnog onduidelijk. Zeker is dat in de toch al slecht bedeelde sectoren als onderwijs, gezondheidszorg en sociale zaken het mes wordt gezet. Ook het veel te omvangrijke ambtenarenapparaat zal moeten inkrimpen.

Tekenend voor de problemen die Cardoso met zijn bezuinigingsplannen te wachten staat, is de beslissing van het Hooggerechtshof van arbeidszaken. Dit hof besloot dindsdag zichzelf een loonsverhoging toe te bedelen van meer dan dertig procent. De ambtenaren krijgen hun nieuwe salaris bovendien uitbetaald met terugwerkende kracht tot februari 1995. Hetzelfde gebeurde een dag eerder met de ambtenaren van Hooggerechtshof voor strafzaken. “De gewone Braziliaanse burger kan zijn borst nat maken”, zei de overwonnen oppositiekandidaat Lula gisteren.