Rapport van UNSCOM: Ontwapening Irak rond op B-wapens na

NEW YORK, 7 OKT. De ontwapening van Irak is “bijna voltooid” op het gebied van ballistische raketten en chemische wapens, maar niet ten aanzien van biologische wapens.

Dat meldt de chef van de Speciale wapencommissie van de Verenigde Naties (UNSCOM), de Australiër Richard Butler, in zijn zesmaandelijkse rapport over de stand van zaken bij de ontwapening van Irak. Butler keert zich in zijn rapport tevens scherp tegen de suggestie van VN-secretaris-generaal Kofi Annan om de bewijslast inzake de ontwapening van Irak om te keren.

Het UNSCOM-rapport is gewoonlijk uitgangspunt voor een beraad in de Veiligheidsraad over voortzetting van de sancties die acht jaar geleden tegen Irak werden afgekondigd. Dit beraad is echter onlangs voor onbepaalde termijn opgeschort nadat Irak de samenwerking met de wapeninspecteurs van UNSCOM begin augustus had bevroren met het argument dat Butler om politieke redenen bleef weigeren te erkennen dat Bagdad geen massa-vernietigingswapens meer bezat. Irak zelf houdt inmiddels al enkele jaren vol aan al zijn verplichtingen te hebben voldaan. Maar pas wanneer UNSCOM Irak officieel vrij verklaart van massa-vernietigingswapens kunnen de VN-sancties tegen het land, met name een totaal handelsverbod, worden opgeheven.

Om Irak weer tot medewerking te verleiden heeft Kofi Annan voorgesteld - na hervatting van die medewerking - een alomvattende studie te doen naar de stand van zaken in de ontwapening van Irak. Daarbij, aldus Annan, zou UNSCOM “de bewijzen die zij tot haar beschikking heeft” moeten leveren over de verboden massa-vernietigingswapens die Irak nog zou hebben. De regering in Bagdad pleit allang voor zo'n werkwijze.

“Als deze argumentatie wordt aanvaard (door de Veiligheidsraad van de VN), zou dat de bewijslast omdraaien”, aldus Butler. Dat zou erop neerkomen, meent Butler, dat UNSCOM Iraks verboden wapenbezit moet onthullen, “wat alleen Irak kan doen”. Daarbij wijst hij op de zaak van de biologische wapens, ten aanzien waarvan de experts van UNSCOM nooit een “geloofwaardige of controleerbare” uitleg van Irak hebben gekregen.

Volgens Butler moet de Veiligheidsraad ermee rekening houden dat de consequenties van deze Iraakse opstelling “de Commissie (UNSCOM) zouden kunnen dwingen zich onmachtig te verklaren een 100 procent verificatie” van het Iraakse wapenbezit af te geven. In dat geval wordt de doelmatigheid van het toekomstige lange-termijn controlesysteem des te belangrijker, aldus Butler. Daaronder is met name het recht op volledig ongehinderde internationale toegang tot alle plaatsen waar wapens kunnen zijn. Butler vraagt dienaangaande “instructies” van de Veiligheidsraad. (Reuters, AFP)