Opvang voor verslaafde prostituees in Amsterdam

Hoewel tippelen achter het Centraal Station in Amsterdam verboden is, komt er nu toch een opvanghuis voor de verslaafde prostituees.

AMSTERDAM, 7 OKT. Tippelen achter het Centraal Station in Amsterdam is nog altijd ten strengste verboden, maar omdat de verslaafde prostituees die daar werken in zeer slechte conditie verkeren, komt er nu toch een opvangplaats voor hen. Niet bij het Centraal Station natuurlijk. Dat zou maar de indruk wekken dat tippelen op die plek wordt gedoogd. Maar een paar honderd meter verderop in een bestaand hulpverleningspand op de Wallen kan het weer wel. De Amsterdamse wethouder Ter Horst heeft als portefeuillehouder zorg èn als lid van het college een moeizame spagaat moeten maken tussen de opvang van de verslaafde vrouwen en het handhaven van de openbare orde.

Het pand van Stichting De Regenboog aan de Oudezijds Achterburgwal, een aanloopcentrum voor drugsverslaafden, zal zo snel mogelijk vanaf half elf 's avonds tot half drie 's nachts de deuren openen voor de honderdvijftig à tweehonderd verslaafde tippelprostituees. Daar kunnen ze dan douchen, koffie drinken en een beetje bijkomen. Er zullen condooms en schone spuiten worden verstrekt en er wordt gedacht aan een medisch spreekuur. Ook zal de gemeente meer postbussen voor de vrouwen beschikbaar stellen. Een postadres is noodzakelijk voor de aanvraag van een uitkering. Voor vrouwen die in een acute crisissituatie verkeren, worden bovendien drie bedden gereserveerd bij het Leger des Heils. Het voorstel is, op verzoek van de wethouder, voor het grootste deel bedacht door hulpverleningsinstellingen.

Voor de zomer sprak hoofdofficier van justitie Vrakking in het openbaar zijn zorg uit over “de mensonterende omstandigheden waaronder de tippelaarsters werkten”. Hij liet weten geen heil te zien in vervolging en pleitte voor een opvanghuis. De politie viel hem bij. Aan het begin van het jaar was al een rapport verschenen van de hulpverleningsorganisatie Stichting Mainline waarin na uitgebreid veldwerk verslag werd gedaan van de fysieke uitputting van de vrouwen. Veel vrouwen zijn overgestapt van heroïne op gekookte cocaïne dat het ritme van pezen en gebruiken in hoog tempo opzweept. Sinds de opening van de officiële tippelzone aan de Theemsweg in 1996 moeten zij bovendien hun 'huiskamer' missen, een opvanghuis gerund door nonnen. Naar de Theemsweg gaan de verslaafde tippelprostituees vrijwel niet - te ver weg van de plek waar ze hun drugs scoren.

Maar het gemeentebestuur had lange tijd geen oog voor de toestand van de vrouwen. Drie maanden geleden zei zorgwethouder Ter Horst nog: “Ik ga niet coûte que coûte zeggen dat er opvang voor deze vrouwen moet komen. Ik maak ook deel uit van een gemeentebestuur. Hoe moet ik de burger uitleggen dat tippelen verboden is, maar dat er wel een opvanghuis komt?” En de burgemeester relativeerde de toestand gisteren in de raadscommissie nog eens. “Iedere keer als SP-raadslid Van Bommel achter het Centraal Station een meisje in een kort rokje zag, riep hij: 'Er wordt getippeld'.” Om meteen daarna nogmaals het succes van de Theemsweg te benadrukken: elke avond 750 auto's voor zo'n kleine honderd vrouwen. Maar gisteren ging het Amsterdams gemeentebestuur dan toch eindelijk om.

“Revolutionair”, meent H. van Aalderen van Stichting Mainline. “Dit is voor de gemeente echt een stap met een zevenmijlslaars. Jarenlang hebben ze de situatie achter het Centraal Station totaal genegeerd.” Het gaat weliswaar maar om een opvang van vier uur per nacht, maar het is een begin, vindt ook korpschef J. Kuiper. “Zo komen we in ieder geval in contact met de vrouwen”, zegt hij. “Of het zal werken? We kunnen niet in de huid van die vrouwen kruipen. Ze hebben hun eigen, autonome afwegingen.” Maar gezien “de bestuurlijke complexiteit”is deze vorm van opvang volgens Kuiper “de beste oplossing”.

De regels van het gedogen zijn niet eenvoudig. De wethouder zorg heeft met haar maatregelen naar eigen zeggen “de realiteit van een grote stad” onder ogen gezien. Maar in die grootsteedse werkelijkheid is weer geen plaats voor het laatste Amsterdamse peeshotel. Een half jaar geleden sloot het op de Wallen zijn deuren. Volgens burgemeester Patijn omdat het niet aan de gevraagde vergunningen wilde voldoen. PvdA-raadslid P. Meijer vroeg de burgemeester dit besluit te heroverwegen. “In een peeshotel is nog enige vorm van sociale controle. Voor de veiligheid van de vrouwen is dat beter.” En zou de burgemeester een particulier initiatief voor een peeshotel willen ondersteunen? Patijn piekert er niet over.