Op Bali is de dochter van Soekarno al president

Op het vakantie-eiland Bali congresseren deze week de politieke aanhangers van Soekarno's dochter Megawati. Om de regering in Jakarta te laten zien dat zij - en niet de door president Habibie gesteunde factie - de ware Democratische Partij van Indonesië zijn.

SANUR, 7 OKT. Bali is rood. Rood van de partijvlaggen van de Democratische Partij van Indonesië (PDI), althans, van de dwarse factie onder leiding van Megawati Soekarnoputri. Morgen begint in een groot strandhotel in de badplaats Sanur het congres van de in rood gehulde Megawati-getrouwen. De factie die de zege heeft van de regering-Habibie deed dat al in september, op Sulawesi, en koos daar een voorzitter die het vertrouwen geniet van Jakarta. Het dissidentencongres op Bali heeft een tweeledige opdracht: laten zien dat deze mensen de ware PDI vertegenwoordigen en aantonen dat de factie van de oudste dochter van Indonesië's eerste president Soekarno een echte partij is met een grote aanhang. Het congres zal Megawati deze week herverkiezen als voorzitter, daar twijfelt niemand aan. En misschien zal het congres besluiten de naam van de partij te voorzien van een kleine toevoeging: PDI Perjuangan, ofwel de Strijdende PDI, om zich te onderscheiden van de door de overheid erkende factie. Ten slotte wordt verwacht dat Megawati haar bereidheid zal uitspreken om bij de presidentsverkiezingen, eind volgend jaar, mee te dingen naar het hoogste ambt.

Op Bali is Megawati al president. Portretten van haar en van haar nog steeds immens populaire vader zijn alom zichtbaar: op stickers, posters, spandoeken, T-shirts, sjaaltjes en petten. Bali heeft van oudsher een speciale band met de PDI, of preciezer: met de familie Soekarno. De moeder van de eerste president was namelijk een Balinese. De 'ver-pdi-sering' van het eiland is vandaag totaal, al was het maar omdat niemand de woede van Megawati-supporters wil opwekken. Zo zijn alle num- merborden, die aangeven dat een auto of motor eigendom is van een overheidsdienaar, uit het straatbeeld verdwenen.

Dit PDI-congres is meer dan een partijritueel. Door de opstelling van de regering-Habibie, die Megawati op allerlei manieren de voet heeft proberen dwars te zetten, is het congres de afgelopen weken inzet geworden van een prestigeslag tussen de PDI van Megawati en de autoriteiten in Jakarta. Tienduizenden supporters, uit Java, Sulawesi en Sumatra, zijn de afgelopen tijd het vakantie-eiland opgestroomd om hun leider steun te betuigen. Voor het partijkantoor in de Balinese hoofdstad Denpasar staat een hele stoet auto's met nummerborden uit alle delen van het land. Buiten Sanur is een kampement ingericht om de supporters onderdak te bieden.

Oud-president Soeharto beschouwde de populaire Megawati als een potentieel gevaarlijke tegenkandidaat bij de presidentsverkiezingen die in maart dit jaar zijn gehouden. Daarom werd zij in de zomer van 1996 op een door de autoriteiten geënsceneerd PDI-congres opzij gezet. Dat leidde op 27 juli van dat jaar tot de ernstigste rellen die Jakarta in 20 jaar had gezien.

Kennelijk ziet ook de regering-Habibie Megawati als een bedreiging, want de oude politiek wordt voortgezet. Terwijl inmiddels bijna honderd politieke partijen zijn opgericht, houdt de minister van Binnenlandse Zaken, generaal b.d. Syarwan Hamid, vol dat Megawati de naam van haar partij moet wijzigen, omdat er al een PDI is. Tot nu toe heeft Megawati echter koppig volgehouden dat haar PDI de enige echte is, en dat van een naamsverandering geen sprake kan zijn. Haar medestanders lijken echter geneigd om tactische redenen te buigen onder de staatsdruk. Partij-econoom Laksamana Sukardi zei afgelopen vrijdag dat hij een naamswijziging goed mogelijk achtte.

De regering heeft tevoren alles in het werk gesteld om het congres op Bali te verbieden. Het belangrijkste argument was dat de onrust die het congres zou kunnen begeleiden, dodelijk zou zijn voor de nog altijd lucratieve toeristenindustrie van het eiland. De politie wilde dan ook geen vergunning geven.

Megawati ging echter stug door met de voorbereidingen van het congres, terwijl haar aanhangers aankondigden in groten getale naar Bali te zullen reizen. Uiteindelijk zwichtte de chef-staf en minister van Defensie, generaal Wiranto, vorige week door een vergunning te verlenen, onder voorwaarde dat de PDI zich verantwoordelijk stelt voor het handhaven van de orde.