Koersval tekent twijfels over Océ

Vooruitlopend op de presentatie van de kwartaalcijfers heeft Océ een zware koersval beleefd. Een lagere dollar en economische teruggang bedreigen de producent van kopieerapparaten en printers.

ROTTERDAM, 7 OKT. Het Limburgse Océ zal morgen bij de presentatie van de cijfers over zijn derde kwartaal een uiterst somber scenario moeten schetsen om te beantwoorden aan de verwachtingen beleggers. Gezien de dramatische koersval die het aandeel heeft doorgemaakt valt te vrezen voor het ergste. Gemeten naar de slotkoers van gisteren bedroeg het koersverlies in tien dagen ruim 30 procent. Ondanks enig herstel vanmorgen is de koers sinds het hoogtepunt eind juli bijna gehalveerd.

De heftige koersbewegingen kunnen worden gezien als voorbode van een winstwaarschuwing, ware het niet dat Océ altijd buitengewoon voorzichtig is geweest met zijn prognoses. Voor dit jaar is rekening gehouden met een “een verdere toename van de winst”, een uiterst conservatieve inschatting in vergelijking met de 25 procent winstgroei die over de eerste helft van dit jaar is geboekt.

Analisten verwachten dat Océ in het derde kwartaal (juni-augustus) iets meer dan 60 miljoen gulden nettowinst zal behalen, een slordige 20 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Die winstgroei zou ook voor het gehele jaar haalbaar moeten zijn. Océ heeft zich op een veilig niveau van omstreeks 1,90 gulden ingedekt tegen een daling van de dollar en hoeft met de sluiting van het boekjaar op 30 november 1998 een maand minder crisis te verwerken dan de concurrentie.

Het zijn dan ook vooral uitspraken over de vooruitzichten voor de komende jaren die morgen op een goudschaaltje zullen worden gewogen. Een belangrijke factor die de resultaten negatief kan beïnvloeden is de daling van de dollar. Océ behaalt omstreeks 35 procent van zijn omzet in de Verenigde Staten. Daar staat vooral Europese productie tegenover. Ook koersdalingen van het Britse pond brengen voor Océ risico's met zich mee. Het Verenigd Koninkrijk droeg in 1997 voor acht procent bij in de omzet van het concern.

“In de omzet van Océ is een daling van de dollar snel terug te zien”, zegt analist E. de Graaf van zakenbank ING Barings. Een daling van de dollar met een dubbeltje kost Océ volgens zijn berekeningen zo'n 300 miljoen gulden omzet. “Tot de eerste helft van volgend jaar heeft Océ zijn kosten voor valuta-invloeden afgedekt”, zegt analist P. van Doorn van Kempen & Co. “Daarna zullen ze een daling van de dollar gaan voelen. Océ is een dollar player. Dat hebben ze nooit onder stoelen of banken gestoken.”

Een verdere val van de dollar zou bovendien de concurrentiepositie van het Amerikaanse Xerox verbeteren. Volgens Van Doorn hebben beleggers met een negatieve visie op de ontwikkeling van de dollar reden de toekomst van Océ somber in te zien.

Met een omzet van niet meer dan drie procent in Azië kon Océ begin dit jaar de crisis in Azië nog van een afstandje bezien. Ofschoon een belangrijke Japanse concurrent als Canon van de valutainvloeden zou kunnen profiteren om Océ op prijs te beconcurreren verwachten analisten niet dat dit zal gebeuren. “Om te kunnen concurreren met Europese en Amerikaanse bedrijven heeft Canon begin jaren negentig een groot deel van zijn productiefaciliteiten naar de VS en Europa verplaatst”, zegt De Graaf. “De mogelijkheden voor kostenvoordelen met productie in Azië zijn dus beperkt.”

C. Couwenberg van ABN Amro verwacht evenmin een prijzenslag. “Japanse bedrijven gaan minder dan vroeger alleen voor marktaandeel”, zegt hij. “De financiële positie van veel bedrijven in Japan is zo beroerd dat ze goed op hun winst moeten blijven letten.”

De uitbreiding van de crisis naar Europa en de VS kan voor Océ wèl ingrijpende gevolgen hebben. “Het aandeel Océ leek een veilige haven totdat de crisis omsloeg naar de rest van de ontwikkelde wereld”, zegt De Graaf. Volgens Couwenberg zou Océ een economische teruggang met name voelen op de tekenkamermarkt. Op de kopieermarkt zijn de gevolgen van een lagere groei zijns inziens beperkt. “We hebben in het verleden gezien dat er toch wel wordt doorgekopieerd”, zegt hij.

De koersval van Océ in de afgelopen dagen wordt mede uitgelegd als een schrikreactie op de winstwaarschuwing van de Britse concurrent Danka. Met name de problemen van de copier-fabrikant in de VS, ook voor Océ belangrijk, joegen beleggers schrik aan. Volgens Van Doorn is het productengamma van Danka, dat twee jaar geleden de kopieerdivisie van Eastman Kodak overnam, zwak en onvergelijkbaar met dat van Océ. Gezien het koersherstel vanmorgen bezien ook beleggers de situatie van een zonniger kant. Danka balanceert op de rand van de afgrond. Misschien kan Océ marktaandeel winnen ten koste van de kwakkelende Britse concurrent.