Voor KLM ontwikkelt zich somber perspectief

De problematiek rond Schiphol komt voor de KLM uiterst ongelegen. Zeker nu partner Northwest plannen heeft voor een superalliantie

ROTTERDAM, 6 OKT. De bladeren beginnen te vallen en traditiegetrouw tekent dat sombere beeld de laatste jaren precies de stemming die bij de KLM past. Want het is ruim een jaar geleden (30 september 1997) dat de Amerikaanse luchtvaartmaatschappij Northwest Airlines dreigde de alliantie met de KLM te zullen verbreken wanneer de Nederlandse overheid in de toekomst te stringente beperkingen stelt aan de groei van Schiphol.

Dat gebeurde op de 64ste verdieping van het Rockefellercentrum in Manhattan waar de beide luchtvaartmaatschappijen een nieuwe tienjarige overeenkomst voor samenwerking beklonken. Maar de problematiek rond Schiphol zette indertijd al een domper op het feestje toen Northwest-topman John Dasburg de dreigende woorden sprak: “Wij zien Schiphol - trouwens ook de haven van Rotterdam - als een van de beste verkeersdistributiepunten in Europa. Daarover hebben we ons goed georiënteerd toen wij aan deze samenwerking begonnen. We hebben er echter het volste vertrouwen in dat de KLM met de politiek in Nederland tot een oplossing komt.” Vice-president marketing van Northwest Michael Levine was echter minder diplomatiek in zijn kritiek op de problemen rond Schiphol: “Als Schiphol een probleem wordt om onze activiteiten goed uit te kunnen voeren dan wordt onze samenwerking met KLM ook een probleem.”

Afgelopen zaterdag bevestigde Dasburg voor het Radio 1 journaal vanuit Seattle dat dit dreigement een jaar later niets aan kracht heeft ingeboet. “De alliantie tussen KLM en Northwest Airlines komt in gevaar als het aantal vluchten op Schiphol moet worden beperkt. Deze beperking is in strijd met het Open Skies Verdrag, waarin Nederland en de Verenigde Staten een onbeperkt aantal landingsrechten toestaan op elkaars grondgebied”.

Het zoveelste georkestreerde lobbyverhaal of realiteit? De waarheid zal ergens in het midden liggen. Enerzijds zal Northwest niet zo snel de vooral operationeel succesvolle alliantie verbreken met KLM. Maar de wet van de remmende voorsprong dreigt voor KLM en Nederland, dat als eerste land in Europa een Open-Skiesverdrag met de Verenigde Staten had en daardoor vooral in de VS een operationele voorsprong kon opbouwen ten opzichte van de drie grootste Europese luchtvaartmaatschappijen British Airways, Lufthansa en Air France.

Maar met de uitbreiding van de door Lufthansa aangevoerde Star-Alliantie en de door British Airways en American Airlines geformeerde alliantie Oneworld (die weliswaar wordt afgeremd omdat Groot-Brittannië en de Verenigde Staten nog geen Open-Skiesverdrag hebben), dreigt KLM/Northwest een betrekkelijk kleine speler te worden.

Om die reden zoekt deze alliantie snel en efficiënt naar alternatieven. Gordon Bethune, bestuursvoorzitter van de Amerikaanse luchtvaartmaatschappij Continental, lichtte vorige week een tipje van die sluier op. Wanneer Northwest van de Amerikaanse mededingingsautoriteiten toestemming krijgt een belang van 14 procent te nemen in Continental wordt de weg vrij voor de vorming van een nieuwe alliantie Wings, waaraan naast KLM/Northwest ook Alitalia, Virgin Atlantic, Continental en zelfs Air France kunnen deelnemen, hoewel er met name in de vluchtschema's van KLM en Air France een boel overlap zit. Niettemin zal een dergelijke alliantie opnieuw een zware wissel trekken op Schiphol.

Want er is weinig verbeeldingskracht voor nodig te concluderen dat het aantal vluchten op Schiphol in dat geval drastisch moet worden uitgebreid.