Twijfel aan financiële sector nekt Fortis-emissie

Bank en verzekeraar Fortis Amev heeft gisteren een grote aandelenemissie moeten afblazen. De koers maakte plotseling een duikeling. Toeval of opzet?

ROTTERDAM, 6 OKT. Les 1 in het grote boek voor ondernemers: maak van een tegenvaller altijd een meevaller. Zelfs het afblazen van een grote aandelenemissie heeft zijn zonnige kanten, zo laat Fortis-bestuurder Henjo Hielkema zien. De slechte timing ten spijt. “Natuurlijk was de emissie in juni wel zonder problemen doorgegaan, maar dan hadden we door de recente koersdalingen met veel ontevreden beleggers gezeten. Daar hebben we nu geen last van.”

Ook over de honderd presentaties die Hielkema wereldwijd over het financiële concern heeft gegeven is hij positief. Van gezichtsverlies in de financiële wereld - een bank die haar eigen emissie verknoeit - wil hij niet horen. “We hebben toevallig de verkeerde week gekozen. Fortis zelf staat goed op de kaart, maar in deze situatie is de belegger niet bereid om zijn portemonnee te trekken. En daar heb ik alle begrip voor.”

Toch is de huidige tegenwind op de financiële markten niet de enige reden van het mislukken van de emissie. Gisteren was de laatste dag dat de institutionele beleggers (pensioenfondsen, verzekeraars) hun inschrijvingen bekend konden maken. Tot ieders verrassing daalde het aandeel een half uur voor het sluiten van de handel met 8 procent. Oorzaak van die plotselinge daling? “Ik ben gisteren niet op de beursvloer geweest”, zo houdt Hielkema de boot af. Zonder die duikeling was de emissie gewoon doorgedaan, geeft hij toe.

Spelers in de financiële wereld zijn veel meer uitgesproken over de mislukte uitgifte van nieuwe aandelen: die is bewust door de grote beleggers de nek omgedraaid. “Zo'n daling is te toevallig om dat aan de marktwerking te wijten. Grote beleggers hebben gewoon grote pakketten verkocht om zo de emissie om zeep te helpen”, stelt een handelaar. “Met goed fatsoen konden ze hun inschrijving op de emissie niet meer ongedaan maken”.

Ook een betrokken bankier bevestigt de plotselinge verkoop door enkele grote beleggers. “In deze hectische markt kunnen de grote jongens dergelijke spelletjes spelen.” Of de partijen spijt hadden van hun inschrijving weet de bankier niet. “Het kan ook zijn dat die verkopende partijen na de emissie een koersdaling verwachtten, zodat zij enkele dagen later de aandelen goedkoper weer zouden kunnen kopen. Die zitten nu lekker op de blaren.”

De plotselinge schrik bij de institutionele belegger heeft zonder twijfel iets te maken met het huidige financiële klimaat: winstwaarschuwingen van ABN Amro, ING en van Europa's grootste bank UBS maken beleggers in de financiële sector zeker kopschuw. Daar komt de besluiteloosheid van de G7, de zeven grootste industrielanden in de wereld, van dit weekeinde nog eens bij: maatregelen tegen de financiële crisis in Azië en Rusland bleven uit.

Maar ook het doorzetten van de emissie door Fortis heeft bij de professionele beleggers vermoedelijk weerzin gewekt. “Wanneer het concern de emissie op een koersniveau van rond de 90 gulden had doorgezet, was dat zeker niet goed ontvangen door de markt”, stelt financieel analist David van der Zande van Effectenbank Stroeve. Om bij deze koers toch 4 miljard gulden op te kunnen halen zou Fortis erg veel nieuwe aandelen moeten uitgeven, hetgeen de belangen van de huidige aandeelhouders zou schenden. “De winst per aandeel zou dan met zo'n 10 procent zijn verwaterd”, stelt Van der Zande.

Het afblazen van de emissie heeft wel tot gevolg dat Fortis 4 miljard gulden, de geplande opbrengst, nu moet gaan lenen. “Dat kost extra geld”, geeft bestuurder Hielkema toe. “Toch is het voor ons een relatief klein bedrag. We gaan nu niet plotseling allerlei gekke dingen uit de kast trekken om toch aan dat bedrag te komen.”

Zo heeft Fortis het uitgeven van converteerbare obligaties, die omgezet kunnen worden in aandelen, nauwelijks overwogen, hoewel deze obligaties minder gevoelig zijn voor schommelingen op de aandelenmarkten. Het levensmiddelenconcern Ahold maakte bij zijn emissie vorige maand wel met succes van dit instrument gebruik. “Maar Fortis verkoopt geen voeding en drank”, zegt Hielkema. “Ik vraag me af of dit tegen de huidige angst van de belegger voor de financiële sector had geholpen. Als ik hoor dat het Amerikaanse beleggingsfonds LTCM met een eigen vermogen van 4 miljard dollar maar liefst 200 miljard aan bankschulden heeft, word ik ook zenuwachtig.”