Jean-Pascal Delamuraz (1934 -1998); Zwitsers Europeaan

ROTTERDAM, 6 OKT. De voormalige Zwitserse Bundesrat (minister) en president Jean-Pascal Delamuraz, die zondag op 62-jarige leeftijd overleed, heeft in zijn lange politieke carrière ten minste twee ernstige misrekeningen gemaakt. Internationaal beging hij de fout om het Joodse Wereldcongres, dat Zwitserland heftig aanviel in verband met zijn dubieuze oorlogsverleden, te betichten van chantage. Delamuraz beschouwde een fonds voor Holocaust-slachtoffers als “losgeld” voor Zwitserse banken die zouden hebben gezwegen over de slapende rekeningen van joden die de oorlog niet hadden overleefd.

Het woord chantage was tot op dat moment, eind 1996, nog niet gevallen. Maar Delamuraz, die dat jaar voor de tweede keer in zijn carrière het Zwitserse presidentschap voor zijn rekening nam, sprak namens veel Zwitsers. Zij vonden de druk vanuit Amerika - die gepaard ging met het dreigement van een boycot tegen Zwitserse banken en bedrijven - buiten proporties. Auschwitz lag tenslotte niet in Zwitserland, zoals Delamuraz zei. Delamuraz heeft uiteindelijk zijn verontschuldigingen uitgesproken, maar zijn opmerkingen gelden nog steeds voor velen als bewijs van Zwitserse arrogantie.

Een andere inschattingsfout maakte Delamuraz vier jaar eerder. Sinds hij in 1987 minister van Economische Zaken was geworden, heeft hij steeds, en vaak met succes, geprobeerd het neutrale land uit zijn zelfgekozen internationale isolement te halen. “De Europese eenwording is een grote opgave”, zei hij in 1989 bij een toespraak in Europese Parlement. “Het gaat erom een erfenis van onze beschaving door te geven, die we al eeuwen meedragen. Deze erfenis heeft een naam: vrijheid.”

Maar hoezeer de Franstalige Delamuraz de noodzaak van die eenwording en de Zwitserse betrokkenheid daarbij ook bepleitte, zijn landgenoten (vooral het Duitstalige deel) floten hem terug. Tot grote teleurstelling van Delamuraz stemde een meerderheid van de Zwitsers op 6 december 1992 tegen Zwitserse toetreding tot de Europese Economische Ruimte, een voorportaal voor de Europese Unie. Niet lang daarna loodste hij zijn land wel met succes de Wereld Handelsorganisatie in.

Een half jaar geleden verliet Delamuraz om gezondheidsredenen de Bundesrat met de dringende raad aan de Zwitsers om “de sluier van de moedeloosheid en het pessimisme, die ons al jaren omhult” te verscheuren.