In de ban van de Beanies

In Santa Barbara, Californië, stappen twee vrouwen van middelbare leeftijd een boekenzaak binnen. “We moeten onmiddellijk het nieuwe Beanie Baby Handbook kopen”, roept de een opgewonden. “Ja”, beaamt de ander terwijl ze naar de balie snelt, “voordat het ook hier is uitverkocht.”

Een deur verder jengelt een meisje om twee Beanie Babies. “Ik wil Iggy en Bernie, please mom?”

“Het probleem is dat ze die dingen blijven maken”, verzucht haar moeder terwijl ze haar geld telt. “Er zijn nu al honderden Beanies. Het is te hopen dat ze hun waarde behouden, dan kunnen we later van de verkoop haar studie betalen.”

Amerika is in de ban van Beanie Babies. Kleine, zachte, met pvc-bolletjes gevulde knuffelbeestjes. Ook de president die wel wat anders aan zijn hoofd heeft, laat zich breed lachend fotograferen met Teddy Brown die op de tweedehands Beanie-markt 2.500 dollar waard is.

Vier jaar geleden begon fabrikant TY Inc. in Illinois met de productie van enkele Beanie Babies. Doel: speelgoedbeestjes met een hoge aaibaarheidsfactor tegen een lage prijs, zodat elk Amerikaans kind ze kan kopen voor vijf of zes dollar. Elke Beanie kreeg een rood hartvormig labeltje waarop zijn of haar geboortedatum vergezeld van een gedichtje en een luisterrijke naam als Ally the Alligator, Goldie the Goldfish, Lizz the Lizard of Hoppety, Hippety en Floppety.

Wat bescheiden begon, groeide binnen de kortst mogelijke tijd uit tot een nationale rage, die nu tot over de landsgrenzen reikt. Inmiddels zijn er zo'n tweehonderd Beanies en lijden niet alleen kinderen, maar vooral volwassenen aan het Beanie-virus. Toen McDonalds vorig jaar een Teenie Beanie Baby promotie deed van honderd miljoen stuks waren die binnen twee weken uitverkocht. Van het eerder genoemde Beanie Baby Handbook (waarin de BB-koersen en prognoses tot 2008) zijn een dikke drie miljoen exemplaren verkocht. Beanies zijn big business.

Ty Inc. wakkert de begeerte slim aan door Beanies onaangekondigd 'met pensioen' te laten gaan. Wanneer de retired Beanie gaaf is en zijn label nog bezit, wordt hij op de tweedehands markt voor astronomische bedragen verhandeld. Zo steeg de waarde van de donkerblauwe olifant Peanut binnen twee jaar van vijf naar 5.250 dollar. Voor veel Amerikanen zijn Beanies tegenwoordig een betrouwbaarder belegging dan Wall Street.

“Wij hebben 20.000 dollar geïnvesteerd in achthonderd Beanies”, vertelt een echtpaar. “Nu zijn ze 50.000 dollar waard. Not bad.” Het echtpaar is er nog niet uit of het een nieuwe auto koopt, of een wereldreis zal maken. Er is een nieuwe taal ontstaan met termen als beanieaholics, beanie heads, beanie bum, beanie victims, 'not worth beanies' en sinds kort de gevreesde term 'beanie crash'.

Boeken en tijdschriften als Beanie Mania, Beanie Power en Encyclo Beanie zijn verzekerd van hoge oplages. Dit najaar verschijnen onder meer 'The Pocket of Idiot's Guide to Beanie Babies' en 'How Beanie Babies have changed our lives'.

Janie Daniels, auteur van de bestseller 'The Beanie Invasion' is 's lands eerste beanieologist. Dagelijks ontvangt Daniels 1.500 à 2.000 e-mails met vragen over Beanies. Zelf heeft ze er samen met haar kinderen vierhonderd buitgemaakt.

“We hebben geen aparte Beanie-kamer”, zegt Daniels, “en we bewaren ze evenmin in die dure BB-Keepsafe-Kits. Ik wikkel ze gewoon in groentezakjes, waardoor ze kunnen ademen. Daarna doen we ze in plastic dozen. Dan blijven ze vers, verkleuren ze niet door het zonlicht en krijgen ze geen schimmel.”

Beanies scheppen een band tussen ouder en kind, meent Daniels, maken mensen blij en zijn goed voor het gezinsleven. Amerikaanse echtgenoten die thuiskomen met een gepensioneerde Beanie, hoeven een week geen afwas te doen, familievetes worden beslecht met een doos Beanies en kinderen doen opeens braaf hun huiswerk, omdat hun een Beanie in het vooruitzicht is gesteld. Maar er is een keerzijde: pedofielen en kinderpornografen hoeven alleen maar met wat Beanies te zwaaien en de kindertjes zijn in voor alles.

Amerikanen die het tijdige met het eeuwige verwisselen, laten zich tegenwoordig begraven met hun favoriete Beanies. En in Westminster, Maryland, biedt de gemeente met succes Beanies aan in ruil voor wapens. Er zijn BB-clubs, BB-shows, BB-veilingen, BB-liedjes en BB-beveiligingssystemen, want waar geld te halen is, zijn er dieven op pad. Zo werd in Canada een vrachtauto met Beanies ter waarde van 180.000 dollar van een parkeerplaats ontvreemd. Inbraken en gewapende overvallen in winkels of bij particulieren zijn schering en inslag en soms worden zelfs hele scheepsladingen met Beanies onderschept.

Een Beanie Baby-hype zoals in Amerika is in Nederland onwaarschijnlijk, vindt Agnes Versluys, eigenaar van speelgoedwinkel Kleine Nicolaas in Amsterdam-Zuid, die vier jaar geleden als eerste Beanies verkocht. “Wel zijn steeds meer Nederlanders in Amerika besmet geraakt met het Beanie-virus. Maar de meeste klanten zijn nog altijd Amerikanen die voor weinig geld gepensioneerde Beanies kopen en meenemen of opsturen naar huis. Wanneer ik nu de prijzen zie in de collector-guides, kan ik soms wel huilen. Goldie the Goldfish verkocht ik twee maanden geleden nog voor twee tientjes. Nu is die zo'n vierhonderd dollar waard. De Peace Bear ben ik nota bene thuis gaan halen voor twee Amerikanen, die hem graag wilden hebben. Enorme spijt van. Alle beren zijn hot, maar ik krijg geen beren meer van TY, die mensen zijn daar compleet overspannen. Ook in Londen heerst complete gekte, er is geen beer meer te krijgen. Die zijn al weggekaapt door de Amerikanen.

Verkocht Versluys vroeger hoofdzakelijk Beanies aan kinderen, tegenwoordig levert ze bijna uitsluitend aan volwassenen. “Mannen kopen de beren. De dames de tijgertjes en zebraatjes. Wegens de print, hè. Die is hier en vogue in de straat.”

In Amerika kregen de Beanies recent concurrentie van de Fondle Me Bubba Doll. Een mannenpop die kan praten en dingen zegt als 'I'll bomb Baghdad, I'll bomb France, if you'll remove my underpants'. Of: 'Oral sex is not adultery'. Ty Inc. maakt vooralsnog geen Clinton Beanie Baby, maar beperkt zich tot de dierenwereld, die opeens heel groot is geworden.