'Druk op Joegoslavië is misdadig'; Miloševic zwicht niet voor NAVO

BELGRADO/NEW YORK, 6 OKT. De Joegoslavische president Miloševic buigt niet voor de druk inzake Kosovo. Na een gesprek met de Amerikaanse gezant Holbrooke veroordeelde hij de “dreigementen met agressie” als “misdadig”.

VN-chef Kofi Annan veroordeelde gisteren in een rapport het Servische optreden, maar liet een conclusie over militair ingrijpen over aan de Veiligheidsraad.

Holbrooke wilde gisteren na zijn gesprek met Miloševic niets zeggen. Hij praat vandaag in Priština met leiders van de Albanese gemeenschap. Miloševic gaf een verklaring uit waarin hij stelde dat de dreigementen met geweld “alleen de Albanese schurken in Kosovo ten goede komen”. In Kosovo, aldus Miloševic, wordt niet meer gevochten en de crisis bedreigt geen andere landen. In Parijs is vandaag gezegd dat de Russische president Jeltsin zijn Franse collega Chirac heeft beloofd aanvullende druk op Miloševic uit te oefenen.

Eerder gisteren onderstreepte de Joegoslavische premier, Momir Bulatovic, in het parlement in Belgrado het “onmiddellijke oorlogsgevaar” waaraan het land blootstaat. Hij verzekerde dat Joegoslavië zich “met alle middelen zal verdedigen als het wordt aangevallen”, maar ging niet zover om 'de staat van oorlog' uit de roepen die nodig is om tot een algemene mobilisatie over te gaan. Bulatovic zei dat de regering stappen onderneemt om te voldoen aan de eisen van de internationale gemeenschap. Vijf van de tien eenheden van de Servische politie die in Kosovo hebben gevochten, hebben de provincie verlaten en de andere vijf zijn, net als de eenheden van het Joegoslavische leger, in de kazernes teruggetrokken. Bulatovic maakte melding van een Russisch voorstel, overgebracht door de Russische ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken, om de crisis te laten onderzoeken door de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE). Belgrado heeft elke bemoeienis van de OVSE met de crisis afgewezen, maar nu volgens Bulatovic het Russische voorstel aanvaard.

De concessies van Belgrado, in de vorm van de troepenterugtrekking en de toelating van de OVSE, hebben de internationale gemeenschap niet kunnen overtuigen. De Amerikaanse president Clinton waarschuwde gisteren - in een telefoongesprek met de Russische president Jeltsin - dat Miloševic “het tactische spel van valse beloften” speelt om de druk te verminderen.

De internationale gemeenschap buigt zich vandaag en morgen over het rapport dat de secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan, gisteren de Veiligheidsraad voorlegde over de situatie in Kosovo. Dat verslag is uiterst kritisch over het Servische optreden in Kosovo, maar Annan liet weten geen “onafhankelijk oordeel” te kunnen geven over de vraag in hoeverre Belgrado in gebreke is gebleven bij de naleving van resolutie 1199 van de Veiligheidsraad op 23 september.

Die eiste van Belgrado een bestand, terugtrekking van de troepen en een dialoog met de Albanezen onder internationaal toezicht. Annan wil een beoordeling van de situatie overlaten aan de Veiligheidsraad, die het rapport vandaag bespreekt.

Pagina 5: Rusland: 'koude oorlog'

Hij tekende aan dat de Servische troepen in Kosovo in het offensief zijn gegaan nadat de Veiligheidsraad op 23 september had opgeroepen tot een bestand en dat de Serviërs in strijd met resolutie 1199 nog speciale politietroepen in Kosovo hebben. De gevechten werden nog tot 28 en 29 september voortgezet ondanks verzekeringen dat ze waren gestaakt, als gevolg waarvan nog eens 20.000 mensen op de vlucht werden gejaagd, aldus Annan. Hij veroordeelde de “verbijsterende gruweldaden” in Kosovo en schreef dat “boven elke redelijke twijfel verheven is” dat de Serviërs verantwoordelijk zijn voor het grootste deel van die gruweldaden. Kosovo-Albanese strijdkrachten hebben ook gevochten, aldus Annan, en er is “reden om aan te nemen” dat ze ook wreedheden hebben begaan, zij het in minder grote omvang.

Annan wil geen eigen oordeel vellen omdat de VN geen eigen mensen in Kosovo hebben en hij voor zijn verslag aangewezen is geweest op informatie van de OVSE, de Europese Unie, de NAVO en individuele landen.

In veel Westerse hoofdsteden en bij de NAVO is Annans rapport unaniem geïnterpreteerd als een vaststelling dat Belgrado in gebreke is gebleven bij de naleving van resolutie 1199. De woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken sprak van een “zeer krachtig rapport” dat de nalatigheid van Belgrado onderstreept. Secretaris-generaal Solana van de NAVO liet zich in dezelfde zin uit. Bij de NAVO werd gisteren gezegd dat men nu enkele uren na een bevel tot aanvallen in staat is tot luchtaanvallen. Als een eerste luchtaanval de Serviërs niet tot inkeer brengt, zo werd gezegd, volgt een “volledige luchtcampagne” waaraan honderden vliegtuigen kunnen deelnemen. De Amerikaanse minister Albright zei dat er, zelfs als er een vredesregeling wordt getroffen, een internationale vredesmacht in Kosovo moet worden gelegerd om toe te zien op de naleving van de regeling.

Rusland blijft tegen militair optreden. President Jeltsin belde gisteren met een aantal Westerse leiders, onder wie president Clinton. Zijn minister van Defensie Sergejev zei dat elke NAVO-interventie een terugkeer naar de Koude Oorlog betekent. Het Russische publiek zal “een verandering in de relaties met de NAVO eisen”, zei hij. Hij kondigde aan dat in het geval van een NAVO-actie het Russische parlement het START-2 akkoord niet zal ratificeren en dat er geen permanente NAVO-missie in Moskou komt. Moskou liet weten “zonder twijfel” gebruik te maken van zijn vetorecht als in de V-raad vandaag gebruik van geweld tegen Joegoslavië ter sprake komt. (Reuters, AP, AFP)