Vice-president Zuid-Afrika 'vergist zich' inzake Lesotho

JOHANNESBURG, 5 OKT. De Zuid-Afrikaanse vice-president Thabo Mbeki heeft het afgelopen weekeinde een pijnlijke blunder begaan. Een dag nadat hij een politieke regeling in het buurland Lesotho had aangekondigd, maakte zijn kantoor op zaterdag bekend dat de vice-president een “eerlijke fout” had gemaakt: er was tóch geen overeenkomst. Vanmorgen begon daarom in de hoofdstad Maseru nieuw overleg, waaraan de Lesothaanse partijen en vertegenwoordigers van Zuid-Afrika deelnemen. Zuid-Afrika maakte namens de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika (SADC) op 22 september, op verzoek van de Lesothaanse regering, met een militaire interventie een einde aan maandenlange chaos in de bergstaat.

Vrijdag kondigde Thabo Mbeki in een zelden vertoonde 'rede tot de natie' aan dat Zuid-Afrika in Lesotho een politieke regeling tot stand had gebracht. Er zouden over 15 tot 18 maanden nieuwe verkiezingen komen, de regering van het Lesothaanse Congres voor Democratie (LCD) zou tot die tijd blijven zitten en de troepen van Zuid-Afrika en Botswana zouden voorlopig in het land blijven. Er volgde meteen een felle ontkenning door de Lesothaanse oppositie. Een woordvoerder van de drie samenwerkende oppositiepartijen betichtte Mbeki van “leugens” en “onder één hoedje spelen met het LCD”. De Zuid-Afrikaanse vice-president, die vrijwel alle dagelijkse bestuurstaken van de bejaarde president Nelson Mandela heeft overgenomen, gaf hierop ruiterlijk toe voor zijn beurt te hebben gesproken. Volgens medewerkers van Mbeki was de fout te wijten aan miscommunicatie tussen de vice-president in Pretoria en de Zuid-Afrikaanse delegatie in Maseru.

De Lesothaanse oppositie zei vandaag geen moeite te hebben met het houden van verkiezingen over 15 tot 18 maanden, maar als de hamvraag te beschouwen wie het land zolang zal besturen. Daar draaide de hele opstand om. De politieke onrust in Lesotho, een 2 miljoen zielen tellende enclave in Zuid-Afrika, begon na de verkiezingen van 23 mei, waarbij de LCD vrijwel alle zetels veroverde. Volgens de oppositie gebeurde dit door fraude. Een door Zuid-Afrikanen geleide onderzoekscommissie bevestigde vorige maand onregelmatigheden, maar meende dat de LCD-regering niettemin wettig was. Dit leidde medio september tot anarchie in Lesotho. Oppositieleden en rebellerende militairen legden het openbare leven lam, waarna LCD-premier Mosisili vroeg om interventie door de SADC. Een troepenmacht van duizend man herstelde in twee dagen tijd de orde.