Sparta krijgt in Kuip twee doelpunten cadeau; Ajax kan crisis niet negeren

ROTTERDAM, 5 OKT. Sparta thuis laten voetballen in de Kuip staat voor verstokte Spartanen gelijk aan vloeken in de kerk. Toch had de nummer 17 uit de eredivisie zich gisteren geen beter alternatief voor de bouwval op Het Kasteel kunnen wensen. Uitgerekend in het stadion van aartsrivaal Feyenoord smoorde de jonge ploeg van trainer Hans van der Zee een dreigende crisis en onderstreepte het de malaisesfeer bij Ajax. Zelden was coach Morten Olsen zo verbitterd na een nederlaag (2-0) die het toch al kwetsbare beursaandeel Ajax nog verder deed kelderen.

Grijnzend zei de Amsterdamse coach van Sparta dat ook hij heeft geïnvesteerd in aandelen van zijn grote liefde, al zal Van der Zee de financiële tegenvaller met plezier hebben geïncasseerd. Zo opportunistisch is de voetbalwereld dat in de angstig lege Kuip Olsen het schavot moest betreden dat zijn collega opgelucht mocht verlaten. “Olsen rot op”, schreeuwden de fanatieke supporters van de F-Side en Van der Zee besefte maar al te goed wat zijn elftal had aangericht bij Ajax. “De positie van Olsen komt nu verder onder druk te staan, terwijl ik tenminste twee weken niets heb te vrezen.”

Geforceerd had Ajax de fortuinlijke overwinning op FC Porto gepresenteerd als het beste bewijs dat de ploeg weer op de weg terug was na een schamele start van het seizoen. Wie wenste in de Arena nog van een crisis te spreken? Maar juist tegen een ploeg die na het vertrek van de gebroeders De Nooijer wanhopig op zoek was naar een nieuw gezicht kwamen de gebreken bij Ajax wederom schrijnend aan het licht. Zonder de onmisbare steun van de aan zijn knie geblesseerde teamchef Danny Blind manifesteert coach Olsen zich als een zwalkende stuurman die de regie in verkeerde handen legt.

Opnieuw koppelde hij Rudy aan Oliseh in het centrum van de verdediging en diende Frank de Boer de opbouw te verzorgen als linksback. Met een enorme blunder, waardoor Dennis Krijgsman het tweede doelpunt voor Sparta in cadeauverpakking kreeg aangeboden, toonde Mario Melchiot ten overvloede aan dat hij op die positie geen betrouwbaar alternatief is. Toen had Frank de Boer het veld allang met een lichte enkelblessure verlaten.

Het kon bijna geen toeval zijn dat Sparta nog geen minuut na de gedwongen aftocht van Frank de Boer de score opende en hoe treurig oogde de falende defensie bij Ajax. De onzekere rechtsback Ole Tobiasen wilde bij zoveel onkunde niet achterblijven en maaide volledig over de bal heen na de voorzet van Sparta-aanvoerder Arjan van der Laan. Oud-Ajacied Erik Tammer mocht de hoek in alle rust uitzoeken: 1-0.

Volgens Olsen moest Oliseh vervolgens met een rugblessure in de kleedkamer achterblijven. Maar ook de zoveelste variant in het centrum van de achterste linie met Richard Witschge 'op vier' en Rudy naast hem, versterkte slechts het verlangen naar een spoedige rentree van Blind. Het is een beklemmende gedachte dat de 37-jarige aanvoerder het hart én de hersens van Ajax vertegenwoordigt, terwijl hij al had willen stoppen. Nu zou Olsen hem vermoedelijk voor nog eens drie jaar willen laten bijtekenen ter compensatie voor een bedenkelijk aankoopbeleid.

Navrant was de vergelijking tussen het kapitaal op de rijkelijk gevulde reservebank bij Ajax (waaronder de aankopen Kinkladze en Grönkjaer) en de reserves van Sparta, die zo ongeveer de inhoud van een kinderspaarpot vertegenwoordigen. Maar een schutter had Olsen niet voorhanden. Meer nog dan de defensieve wanorde viel dit keer de aanvallende onmacht bij Ajax in het oog. Uitvoerig hekelde Olsen de losse flodders die Arveladze en Litmanen vrij voor het doel van Sparta-doelman Roland Jansen hadden afgevuurd. “We hadden veel brutaler moeten zijn. Nu hebben we een tegenstander geholpen die onmogelijk vertrouwen kon hebben.”

Olsen zweeg over de armzalige impulsen van zijn rechterspits Wamberto, die bij Standard Luik al de nieuwe Simon Tahamata werd genoemd. Dat is een belediging voor de kleine dribbelkoning van weleer. De Braziliaanse aanvaller doet bovendien alleen qua lengte denken aan Babangida, die gisteren vanwege interlandverplichtingen ontbrak. Op links verloor Peter Hoekstra op punten van de voor Jong Oranje geselecteerde Kew Jaliens, waardoor Litmanen en Arveladze zich geroepen voelden eindeloze breiwerkjes te produceren over de as van het veld. “Ten onrechte werd de indruk gewekt dat Ajax zichzelf had hervonden in het duel met Porto”, zei Van der Zee. Ronald de Boer erkende indirect dat de verbazing over de enorme ruimte achter de verdediging van Sparta al snel plaatsmaakte voor misplaatste arrogantie. “We dachten ten onrechte dat die goal toch wel zou vallen. Het is schandalig hoe wij de punten hebben weggegeven”, foeterde hij. Honend constateerde de rechtermiddenvelder van Ajax dat hij “in jaren niet tegen zo'n zwakke ploeg had gespeeld als Sparta”. Die uiting van frustratie verried vooral de deplorabele situatie waarin Ajax zich momenteel bevindt. Natuurlijk beleeft de landskampioen een crisis, alleen voorzitter Van Praag wil het nog niet weten.

Onthutsend was vooral het gebrek aan bezieling bij een elftal dat vorig seizoen de eredivisie nog zo vorstelijk naar zijn hand zette. Alleen al op basis van hartstocht kunnen modale ploegen als Fortuna Sittard en Sparta het onherkenbare Ajax een spiegel voorhouden. Dat gegeven moet Morten Olsen wellicht interpreteren als een stil protest van zijn selectie in het seizoen, waarin zijn contract afloopt.