Parlementariërs dol op enquêtes

Enquêtes oefenen een grote aantrekkingskracht uit op parlementariërs. Wie een enquête of een zwaar parlementair onderzoek mag leiden, weet de aandacht van de natie op zich gericht. Anders dan in de anonieme rol die veel wetgevende arbeid met zich meebrengt, staat de parlmentariër in zijn rol van rechercheur volop in de publieke belangstelling. En dan verhoogt niet zelden de marktwaarde van de betrokkene.

Partijen knokken dan meestal ook stevig wie een enquête mag leiden. Soms teveel zodat secretarissen van de verschillende fracties in de Tweede Kamer in de vorige periode probeerden tot enige regulering te komen. Om de beurt moesten partijen een onderzoek kunnen leiden, waarbij de grote partijen de grote enquêtes onderling zouden verdelen, en de kleintjes mee mochten rouleren voor de beperktere onderzoeken, was de afspraak.

Maar wat is groot en wat is klein? Zo kon het gebeuren dat de CDA-fractie in 1995 het onderzoek naar klimaatverandering als 'klein' beoordeelde. De fractie wilde graag een volwaardige enquête leiden en bedankte feestelijk voor dit beperkte onderzoek. Deze weigering leidde ertoe dat de GPV'er Eimert van Middelkoop - lid van een tweemansfractie - voorzitter werd van de klimaat-commissie.

Het CDA koos voor de wachtkamer en zie: ze is nu in de positie om het voorzitterschap van de enquête over Srebrenica te claimen. Maar eerst het onderzoek naar de Bijlmerramp. De secretarissen van de fracties zijn al druk in onderling overleg om tot afspraken te komen. Natuurlijk: niks ligt vast, er zal in “wijsheid” worden besloten, maar alles wijst erop dat D66 deze enquête zal gaan leiden. De PvdA is - na de door Maarten van Traa geleide IRT-enquête - niet aan de beurt, het CDA wacht beredeneerd af en de VVD is met de betrokkenheid van oud-minister van Verkeer en Waterstaat, Annemarie Jorritsma teveel partij. Blijft over D66: de grootste van de kleine partijen. Er wordt ook al een naam genoemd: die van Boris Dittrich, tegenwoordig penningmeester van de D66-fractie, maar in een vorig leven rechter. De vraag voor D66 is vooralsnog waar hij van groter gewicht is: als ervaren justitiespecialist in de fractie of als voorzitter van een aansprekende enquête. Wie nog twijfelt aan de uitkomst, mag het zeggen.