Naturalisatie Russen in Letland versoepeld

RIGA, 5 OKT. De Letten hebben zaterdag in een referendum met 53 procent van de stemmen ingestemd met een versoepeling van de naturalisatieregels voor de 'niet-burgers' - voornamelijk leden van de Russische minderheid. Bij de eveneens zaterdag gehouden parlementsverkiezingen won de pas in mei opgerichte Volkspartij van ex-premier Andris Šk¯ele.

Bij het referendum konden de Letten zich uitspreken over recente wetsamendementen, die het voor de 'niet-burgers' (28 procent van de totale bevolking) makkelijker maken het Letse staatsburgerschap te verwerven. Zo kunnen kinderen die in het onafhankelijke Letland zijn geboren direct het Letse staatsburgerschap krijgen als de ouders daarom vragen.

Zaterdag stemde 53 procent van de Letten voor en 45 procent tegen de wetswijzigingen, die al door het parlement waren goedgekeurd. De uitslag is verwelkomd als een belangrijke stap op weg naar de integratie van Letland in Europa. De Europese Unie, de veiligheidsorganisatie OVSE en veel regeringen hebben Letland jarenlang onder druk gezet om het naturalisatieproces voor de honderdduizenden 'niet-burgers' te versnellen. Max van der Stoel, Hoge Commissaris van de OVSE voor minderheden, sprak naar aanleiding van de uitslag van het referendum van een “zeer belangrijke stap bij de oplossing van inter-etnische problemen en de bevordering van het integratieproces”.

Bij de parlementsverkiezingen van zaterdag werd de Volkspartij van ex-premier Andris Šk¯ele de grootste partij. De Volkspartij, die pas begin mei is opgericht, kreeg 20,93 procent van de stemmen. De tweede partij werd Letse Weg, de op één na grootste partij uit de huidige regeringscoalitie, die 18,22 procent van de stemmen kreeg. De grootste verrassing was het goede resultaat van Harmonie, een coalitie van orthodoxe communisten en linkse nationalisten onder leiding van Alfreds Rubiks. Rubiks is veroordeeld wegens deelname aan de coup tegen Sovjet-leider Gorbatsjov in 1991 en kan daarom zelf niet in het parlement zitting nemen. Algemeen wordt verwacht dat de andere partijen Harmonie in het parlement zullen negeren. Harmonie kreeg zaterdag 14,23 procent van de stemmen.

Slechts drie andere partijen hebben de kiesdrempel van vijf procent genomen. Vaderland en Vrijheid, tot dusverre de grootste partij van het land en de belangrijkste partij in de regerende coalitie, eindigde met 14,15 procent van de stemmen op de vierde plaats. De sociaal-democraten werden met 12,87 procent vijfde en de centrumformatie Nieuwe Partij kreeg met 7,40 procent ook nog genoeg stemmen om in het parlement te komen. Of Šk¯ele premier wordt is nog niet duidelijk: de andere partijen willen wel samenwerken met zijn partij, maar niet met de oud-premier zelf.