IMF sluit beperking kapitaalverkeer niet meer uit

WASHINGTON, 5 OKT. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) gaat de ervaringen van landen met beperkingen op het kapitaalverkeer onderzoeken. Volgens het beleidsbepalende Interim Comité van ministers van Financiën is de invoering van beperkingen op het kapitaalverkeer “niet geëigend” om effectief fundamentele economische onevenwichtigheden op te lossen. Maar tegelijkertijd wil het Interim Comité met het IMF-onderzoek te weten komen “onder welke omstandigheden zulke maatregelen gepast kunnen zijn”.

Een en ander staat in de slotverklaring, die gisteren na de ministersbijeenkomst werd uitgegeven. De ministers vergaderden in Washington voorafgaand aan de jaarvergadering van IMF en Wereldbank die morgen officieel begint.

Volgens ingewijden bij het IMF betekent het standpunt van het Interim Comité over kapitaalverkeer een accentverschuiving, die is ingegeven door de huidige financiële onrust. Met name het korte kapitaalverkeer ('flitsgeld') kwam ter discussie te staan. Tijdens de jaarvergadering vorig jaar in Hongkong kreeg het IMF het mandaat in alle lidstaten volledig vrij kapitaalverkeer na te streven. Als kanttekening gold slechts dat rekening moest worden gehouden met de specifieke omstandigheden van landen en dat de liberalisering op een “ordelijke wijze” moest verlopen.

De ministers noemden het gisteren ook van “cruciaal belang” dat die hun kapitaalverkeer willen liberaliseren een solide financieel systeem met goede regelgeving en toezicht hebben.

Volgens IMF-topman Camdessus betekent de verklaring van het Interim Comité niet dat het IMF zijn streven naar liberalisering van het kapitaal verkeer opgeeft. “De fundamentele visie is niet gewijzigd”, aldus de managing director.

Het Interim Comité meent overigens dat beperking van het kapitaalverkeer landen misschien een adempauze geven, maar dat dit niet opweegt tegen de schade op lange termijn door het verminderde vertrouwen van investeerders en de ontwrichtende effecten voor de allocatie van hulpbronnen. Volgens de Nederlandse minister Zalm mogen landen in “extreme gevallen” slechts tot beperkende maatregelen overgaan, indien zij een IMF-hervormingsprogramma uitvoeren. Maleisië legde onlangs eenzijdig de kapitaaluitvoer stil, wat ook van de Aziatische crisislanden kritiek uitlokte.

De afspraken binnen het IMF over kapitaalverkeer maken onderdeel uit van wat de 'versterking van de architectuur van het internationale monetaire systeem' is gaan heten. Volgens het Interim Comité is de afgelopen periode op dit punt al vooruitgang geboekt, maar heeft de financiële crisis duidelijk gemaakt dat een “bredere aanpak” nodig is. Het gaat vooral om het management van risico's door investeerders, regulering en supervisie van financiële sectoren, transparantie bij particuliere en publieke instellingen en internationale standaarden voor hun praktijken.

Op het gebied van transparantie noemt het Interim Comité onder meer de financiële markten. Toezichthoudende instellingen moeten volgens het Interim Comité een “diepte-analyse” maken, die moet leiden tot aanbevelingen over regelgeving en publicatieplicht. Hier worden met name instellingen genoemd die met veel geleend kapitaal werken, zoals hedgefondsen.

Het IMF wil ook zijn eigen werkwijze en beleid transparanter maken door meer documenten te publiceren. Ook worden evaluaties over het IMF zelf gepubliceerd. Hiermee wil het IMF tegemoet komen aan kritiek uit met name het Amerikaanse Congres, dat nog steeds de bijdrage aan de IMF-reserves blokkeert. Verder wordt op Frans voorstel de mogelijkheid onderzocht de rol van het Interim Comité in het IMF te versterken.

Het Interim Comite onderstreept het “vitale belang” dat de particuliere sector wordt betrokken bij het voorkomen en bestrijden van financiële crises. Dit om te verhinderen dat de internationale gemeenschap via het IMF met miljardenpakketten betaalt voor het gedrag van roekeloze banken en beleggers. Minister Zalm noemde dit gisteren “een van de belangrijkste lessen” die uit de recente crises getrokken moeten worden.

De G7 heeft Bundesbank-president Hans Tietmeyer gevraagd particuliere en publieke organen te consulteren over versterking van het internationale financiële stelsel en daarover “zo snel mogelijk” te rapporteren.