CDU: geen medelijden met Kohl

In Bonn vergadert de CDU dezer dagen over de opvolging van Helmut Kohl als partijleider. Er moet “onmiddellijk” afscheid van Kohl worden genomen, menen veel CDU-politici. Het is zelfs de vraag of hij wel erevoorzitter van de partij zal worden.

BONN, 5 OKT. De macht maakt eenzaam, maar het verlies van de macht ook. Dat had bondskanselier Helmut Kohl al gezien bij zijn voorganger Ludwig Erhard. Toen het CDU-bestuur voor Erhards aftreden voor het laatst vergaderde, was iedereen na afloop snel verdwenen. Slechts één jonge politicus bleef bij Erhard achter: de 36-jarige Helmut Kohl. Nu ervaart hij zelf hoe pijnlijk snel partijvrienden geen vrienden meer zijn.

Tijdens de vergadering van het CDU-bestuur, vandaag en morgen in Bonn over de opvolging van Kohl als voorzitter, belooft het er heet aan toe te gaan. Na de bittere nederlaag bij de verkiezingen een week geleden, is bij de christen-democraten een hevige richtingenstrijd uitgebroken tussen de liberale vleugel van economische hervormers en de sociale vleugel over de koers van de partij.

Afgelopen weekeinde riepen tal van CDU-politici het partijbestuur op 'onmiddellijk' en 'zonder medelijden' van Kohl afscheid te nemen. Zelfs de post van ere-voorzitter zou de 'kanselier van de Duitse hereniging en van Europa' onthouden moeten blijven. Het oude strijdros van de partij wordt na 25 jaar voorzitterschap door menig partijgenoot genadeloos afgedankt.

Kajo Schommer, de Saksische CDU-minister van Economische Zaken, zei dat “de macht van de grote coalitie van sociale politici in de CDU en de SPD eindelijk moet worden gebroken”. Duitsland moet “een radicale hervormingskoers” in de economische politiek gaan varen. Schommers aanval was vooral op Kohl en minister Norbert Blüm van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gericht, die het sociale gezicht van de CDU bepalen. Werkloosheidsuitkeringen en bijstand zijn er niet om jarenlang een bepaalde levensstandaard te garanderen, meent Schommer. “Het sociale vangnet moet hulpbehoevenden voor de ondergang behoeden, maar dient in tijdsduur streng te worden beperkt”.

De Saksische minister-president Kurt Biedenkopf zei dat het de hoogste tijd is voor een heroriëntatie van de partij. Ook Biedenkopf, die in 1989 tot de groep hoorde die vergeefs een 'coup' tegen Kohl probeerde te plegen, heeft zich eerder voor snellere hervormingen uitgesproken.

De groep van 'Jonge Wilden', de acht CDU-voorzitters en fractievoorzitters uit de deelstaten, roert zich eveneens hevig. CDU-voorzitter Roland Koch uit Hessen, meent dat Kohl zich geheel moet terugtrekken uit het actieve partijwerk. Zelfs Volker Rühe, demissionair minister van Defensie, meent dat het tijdperk-Kohl tot het verleden behoort. “We moeten een nieuwe ploeg formeren”, zei Rühe en “dat mag niet van bovenaf gedicteerd worden”.

Vooral Kohls uitspraak kort na de verkiezingen, dat de 56-jarige fractievoorzitter Wolfgang Schäuble hem opvolgt als partijvoorzitter, heeft kwaad bloed gezet. “Het is onvoorstelbaar, dat Kohl nu opnieuw bepaalt wat er moet gebeuren”, reageerde Christian Wulff, CDU-voorzitter in Nedersaksen en woordvoerder van de Jonge Wilden. Hij wil dat de partij wordt verjongd. De Jonge Wilden, die overigens achter Schäuble staan, eisen zelf posities op in het partijbestuur.

Terwijl veel partijgenoten Kohl de rug toekeren, kreeg de kanselier het weekeinde in elk geval van één politicus erkenning. Tijdens een herdenkingsbijeenkomst van de Duitse eenwording prees Kohls opvolger Gerhard Schröder de scheidende kanselier vanwege diens inspanningen voor de hereniging. “Ik ben er zeker van, dat de mensen in Duitsland dit niet zullen vergeten”, zei Schröder. Het was een ruimhartige geste, die groot applaus ontlokte en de ogen van de scheidende staatsman met tranen vulde.