Ook 'Thee--Tamils' kiezen partij

In het noordoosten van Sri Lanka zijn de Tamil Tijgers opnieuw in het offensief. De strijd dreigt over te slaan naar het binnenland, waar afstammelingen van Indiase Tamils de theeplantages bewerken. “Alle Tamils zijn eender.”

NUWARA ELIYA, 3 OKT. Het broeit tussen de theeplantages in het koele, bergachtige binnenland van Sri Lanka. De serene stilte op de plantages werd de afgelopen maanden steeds vaker ruw verstoord door oorverdovende knallen en hun oneindige weerkaatsingen in de groene dalen. Bomaanslagen op elektriciteitscentrales, brandstofopslagplaatsen en op treinen - die in de rest van Sri Lanka een deel van het leven zijn geworden - waren de theetuin van de wereld tot nu toe bespaard gebleven.

Langzaam maar zeker is de burgeroorlog uit het noordoosten, waar de Tamil Tijgers als zestien jaar vechten voor een eigen staat, overgewaaid naar het binnenland van Sri Lanka. En steeds vaker krijgen de Indiase Tamils, wier voorouders tweehonderd jaar geleden door de Britten als gastarbeiders voor de koffie- en thee-industrie naar Ceylon werden gehaald, te horen dat “alle Tamils eender zijn”, zoals een thee-arbeider in het stadje Nuwara Eliya het uitdrukt.

Behalve de taal hadden de Tamils uit het noorden en oosten tot nu toe weinig gemeen met de ongeveer 1 miljoen etnische Tamils uit India op het eiland. Nog steeds leveren deze Indiase Tamils, nog niet zo lang geleden 'coolies' genoemd, het handwerk in de Sri-Lankese industrie

Ontevreden over de discriminatie door de Singalese meerderheid jegens deze Tamils, worden velen in de armen gedreven van Velupillai Prabhakaran, de leider van de separatistische 'Jaffna Tamils' uit het noorden, zegt een plantagehouder in Nuwara Eliya, het centrum van de thee-industrie. “Dat was een paar jaar geleden absoluut ondenkbaar in Sri Lanka.”

“Wij hebben onszelf nooit vereenzelvigd met de Tamils uit Jaffna”, zegt Pon Ganesh, een jonge Indiase Tamil, die onlangs door politiemensen werd aangevallen bij een controlepost vlakbij de theeplantage waar hij werkt. Naar zijn zeggen werd hij mishandeld omdat hij Tamil was. “De Indiase Tamils zullen straks ook naar de wapens grijpen.”

Vorige maand werd een aantal Indiase Tamils aangehouden in Hatton, een theedistrict in het bergland, na een bomexplosie in een trein die werd toegeschreven aan de Tamil Tijgers. Voor de regering in Colombo zijn de recente aanslagen in het binnenland een teken dat de Tamil Tijgers het gebied hebben geïnfiltreerd, vermoedelijk met het doel de Indiase Tamils bij de burgeroorlog te betrekken en meer onrust te zaaien in de thee-industrie.

Ceylon-thee is met een export van 700 miljoen dollar verreweg de belangrijkste pijler van de Sri-Lankese economie. De verplaatsing van de terroristische aanslagen was een van de redenen voor president Chandrika Kumaratunga de noodtoestand op het hele eiland af te roepen.

De schokgolf van de aanslag dreunt nog steeds na in het bergland. De Tamils die werden aangehouden werden volgens hun eigen zeggen meegenomen door de politie en hardhandig ondervraagd om een verklaring af te dwingen. De meeste Tamils die in verband met dit soort aanslagen worden aangehouden - en vrijgelaten wegens gebrek aan bewijs - keren verbitterd en woedend terug, zegt een arbeider in Nuwara Eliya. “Politiemensen zijn na jaren burgeroorlog paranoïde geraakt en zien in elke Tamil een terrorist”, zegt de leider van een vakbond in Hatton.

De Sri-Lankese politie - en in ruimere zin de door de Singalezen gedomineerde autoriteiten op het eiland - maken daarmee dezelfde fout die zij jaren geleden in het noordoosten hebben gemaakt, stelt journalist P. Jayaram. “Dit soort willekeurige arrestaties door de politie hebben geleid tot de vervreemding van de Sri-Lankese Tamils in die regio”, aldus Jayaram.

Het is nu de vraag of het met de Indiase Tamils in het bergland niet dezelfde kant op gaat. De arbeiders in de thee-industrie behoren al tot de armsten van de Sri-Lankese bevolking. Velen verdienen niet meer dan een paar gulden per dag. De grote werkloosheid in de thee-industrie wordt veroorzaakt door de recessie waarin de Sri-Lankese economie terecht is gekomen als gevolg van de crisis in Zuidoost-Azië.

Zo'n 75.000 jonge, geschoolde Tamils in het bergland zitten zonder werk. “Ik heb geprobeerd een baan te vinden in Colombo', zegt één van hen in Nuwara Eliya, het voormalige zomerverblijf van de Britse kolonialisten. “Maar ik ben verschillende keren door de politie aangehouden, meegenomen en gemarteld, om niets. Alleen omdat ik Tamil ben. Daarom ben ik teruggekeerd naar de heuvels.”