De militaire dienst zit er bijna op in Frankrijk

PARIJS, 3 OKT. Na bijna een eeuw is het afgelopen met de dienstplicht in Frankrijk. Althans bijna. Wie vóór 1979 is geboren kan nog worden opgeroepen. En jongeren die nu achttien zijn moeten nog één dag opkomen om te worden voorgelicht over de defensie van de republiek. Vanaf 2002 worden ook meisjes verwacht voor deze 'Journées de préparation à la Défense'.

Frankrijk stapt in 2002 helemaal over op een beroepsleger. De technologisering van de strijdkrachten en de concentratie op snelle interventies in het buitenland maken het werken met dienstplichtigen achterhaald. Sinds president Chirac besloot tot deze ingrijpende wijziging van de Franse defensiepolitiek is een herstructurering op gang gezet. Tientallen krijgsmacht-onderdelen en -installaties zijn opgeheven; tal van kleinere steden moeten wennen aan het verdwijnen of inkrimpen van defensie als grote werkgever.

De dienstplicht was onder steeds zwaardere kritiek komen te staan. Hoewel geldend voor alle jonge mannen wisten hoger opgeleide jongens zich meestal onder het daadwerkelijk dragen van de wapens uit te werken. Dat bezwaar is overigens voor een beroepsleger ook genoemd: juist lager opgeleide jongens worden het meest aangetrokken tot het betaalde werk bij defensie en lopen dus de meeste kans te sneuvelen voor het vaderland. Daartegenover wordt aangevoerd dat zij in de krijgsmacht een vak leren dat hen later in de burgermaatschappij aan werk kan helpen.

Oorspronkelijk was het plan 'dienstplichtigen' voortaan een week op te roepen, om hen uitvoerig over de waarden van de Franse republiek in te lichten, en verder voorlichting en selectie voor beroepsdienst grondig te kunnen aanpakken. Dat bleek de gezochte bezuinigingen aanzienlijk te beperken. Uiteindelijk is deze ene (zater)dag overgebleven. De kazernesteden die hoopten flink om te zetten aan deze een-weeksrecruten moesten hun horeca-prognoses opnieuw bijstellen.

Frankrijks krijgsmacht loopt van 497.000 man in 1996 nu terug tot 355.000 in 2002. Het aantal kort verband vrijwilligers loopt op van 44.500 in 1996 tot 92.500 in 2002. Sinds de Franse Revolutie (1789) was het idee dat de dienstplicht de eenheid van de Republiek smeedde. Daar is dit jaar het wereldkampioenschap voetbal voor in de plaats gekomen.