Allochtone film bepaalt de toon; Gouden Kalveren uitgereikt

UTRECHT, 3 OKT.Van de zes winnaars die gisteren tijdens het slotgala van het 18de Nederlandse filmfestival hun prijs in ontvangst kwamen nemen, was er maar een in Nederland geboren: producent Pieter van Huystee die voor zijn eerste lange speelfilm, Felice...Felice...., geregisseerd door Peter Delpeut, het belangrijkste Gouden Kalf werd toegekend. Van Huystee, die een paar jaar geleden televisieproductiemaatschappij IDTV verliet om voor zichzelf te beginnen, is de meest gelauwerde man van dit festival. Ook zijn in Rusland gedraaide productie Engelen des doods won een Kalf (voor de beste korte documentaire), en de in Parijs opgenomen documentaire Het ondergronds orkest van de Peruaanse Amsterdamse Heddy Honigmann ontving de Prijs van de Nederlandse Filmkritiek. Van Huystee's triomf werd vervolmaakt door het Gouden Kalf voor de Belgische hoofdrolspeler uit Felice...Felice... Johan Leysen, die uitsluitend Japans spreekt in de in een Amsterdamse studio opgenomen speelfilm over een Italiaanse fotograaf in Japan aan het begin van deze eeuw. Ook de beste actrice, de bij de uitreiking afwezige Monic Hendrickx, spreekt in haar rol in De Poolse bruid uitsluitend Poolse en gebroken Nederlandse dialogen.

Meer nog dan de vaak gesignaleerde generatiewisseling markeert internationalisering de apotheose van het Nederlands Filmfestival. De drie voor een Gouden Kalf genomineerde lange documentaires spelen zich af in respectievelijk Spanje, Marokko en Engeland. Winnaar werd In het huis van mijn vader van de met een onmiskenbaar Brabants accent sprekende Fatima Jebli Ouazzani, die een autobiografisch verhaal vertelt over de mythe van de maagdelijke bruid in de Marokkaanse samenleving. De als beste regisseur bekroonde Karim Traïdia, voor De Poolse bruid over de romance tussen een Groningse boer en een Poolse ex-prostituée, is een Algerijnse Haarlemmer. Winnares van de speciale juryprijs is de Spaanse Rotterdamse Sonia Herman Dolz voor de documentaire Lagrimas negras over een ensemble van bejaarde Cubaanse muzikanten.

Als er een conclusie te trekken valt uit de ontknoping van het 18de Nederlands Filmfestival, dat 60.000 betalende bezoekers trok - weer tien procent meer dan het voorafgaande jaar - dan is het dat de Nederlandse film niet meer is wat de thuisblijvers zich er misschien bij voorstellen. De documentaires spelen zich voornamelijk buiten Nederland af en in de speelfilms, die niet langer boekverfilmingen of relatiekomedies zijn, bepalen allochtonen de toon.

Geen enkel Gouden Kalf werd toegekend aan een film die op het Nederlands Filmfestival in première ging. Op een uitzondering na gingen de prijzen naar successen van de andere twee grote Nederlandse film- en documentaire-festivals, in Rotterdam en Amsterdam.