WK wielrennen is mosterd na de maaltijd

Het wereldkampioenschap wielrennen wordt meer dan ooit geplaagd door afzeggingen. Van de mondiale toptwintig verschijnen volgende week maximaal tien renners aan de start. Een oud verschijnsel met nieuwe oorzaken.

ROTTERDAM, 2 OKT. De klassiekers vormen sinds jaar en dag het voorgerecht van het wielerseizoen; de meeste renners proberen in april voor de eerste keer te pieken. De Tour de France is van oudsher de hoofdmaaltijd; in het hartje van de zomer bereiken de meeste renners hun topvorm. Het wereldkampioenschap is traditiegetrouw het toetje voor de fijnproevers; voor de derde en laatste keer proberen de renners alles uit de kast te halen. Tot zover de wielerhistorie tussen 1927 en 1995.

De afgelopen vier seizoenen is de trainingsopbouw van de gemiddelde beroepsrenner ingrijpend gewijzigd. Sinds de mondiale titelstrijd niet meer eind augustus maar begin oktober wordt verreden, komen veel coureurs in de knel te zitten met hun voorbereiding op het WK. Ze voelen zich niet langer in staat jaarlijks drie keer uit te blinken. Ze moeten keuzes maken en kiezen steeds minder vaak voor het WK. Marco Pantani, Jan Ullrich, Bjarne Riis en Erik Zabel zijn volgende week afwezig in Valkenburg. Ze worden niet geteisterd door dopingperikelen, maar door een overvolle agenda. Door blessures en ziekte ontbreken bovendien Johan Museeuw, Bobby Julich en Frank Vandenbroucke.

Wielrennen is niet langer een traditionele zomersport. Het seizoen duurt tegenwoordig tien maanden. Begin januari gaan de sponsorploegen in trainingskamp. Eind februari beginnen de kleinere rittenkoersen door Zuid-Europa. In maart en april volgen de eerste wereldbekerwedstrijden. In mei staat de Giro d'Italia op de kalender. In juni beginnen de voorbereidingswedstrijden voor de Tour de France, die in juli staat geprogrammeerd. In augustus volgt de tweede serie wereldbekerwedstijden. In september staat tegenwoordig de Vuelta gepland. Na alle vermoeienissen is het WK niet langer een toetje, maar mosterd na de maaltijd.

Renners en ploegleiders klagen over de overvolle agenda, maar de bestuurders van de internationale wielrenunie (UCI) zijn tevreden over de nieuwe indeling. Ze schermen met de grotere aantrekkingskracht van de Vuelta, die tot 1995 in het voorjaar werd verreden. De Vuelta zat altijd ingeklemd tussen de klassiekers en de Giro. Tegenwoordig geldt de Vuelta als ideale voorbereiding op het WK. De meeste favorieten voor Valkenburg verschenen vorige maand in het Spaanse Cordoba aan de start.

In theorie heeft de UCI goede zaken gedaan. In de praktijk blijft er weinig over van de ambitieuze plannen. De realiteit leert dat steeds meer renners het WK aan zich voorbij laten gaan. Neem de Duitse sprinter Zabel. Hij was medio maart in topvorm voor de openingsklassieker Milaan-Sanremo. Hij heeft daarna gas teruggenomen voor de Tour de France, een krachtenverslindend evenement voor een matige klimmer. Zabel was dit najaar opgebrand en neemt daarom niet deel aan het WK. Voor Pantani, Ullrich en Riis gelden andere overwegingen. Zij leggen zich toe op de grote rondes, als bewijs dat wielrennen steeds specialistischer is geworden.

De UCI heeft veel invloed uitgeoefend op de afzeggingen van het Franse duo Richard Virenque-Laurent Brochard en het Zwitserse duo Alex Zülle-Laurent Dufaux. Het viertal van Festina is schuldig bevonden aan het gebruik van het verboden middel EPO en daarom uitgesloten van deelname aan het WK. Dat is jammer voor de strijd om de regenboogtrui, want het bovengenoemde viertal behoorde op papier tot de favorieten. Maar volgens de regels van het spel verdienen alle dopingzondaars een schorsing.

De late afzegging van de Fransman Laurent Jalabert vloeit voort uit een conflict met de Nederlander Hein Verbruggen, die als voorzitter van de UCI verantwoordelijk is voor de verscherping van de dopingreglementen. Jalabert heeft de nieuwe voorschriften vergeleken met nazi-praktijken. Verbruggen wacht nog steeds op een excuusbrief. Jalabert heeft in de Franse media laten weten dat hij het WK - “het feestje van Verbruggen” - niet wenst op te vrolijken. Volgens officiële verklaringen heeft hij afgezegd wegens bronchitis.

Waar of niet, de kans op verkoudheid is met de nieuwe programmering aanmerkelijk toegenomen. In Colombia, Zwitserland en Spanje werd het WK de afgelopen jaren onder zomerse omstandigheden afgewerkt. Met een titelstrijd in Valkenburg heeft de UCI een risico genomen. De kans op wind, regen en koude is behoorlijk groot. Geconfronteerd met de sombere weersvoorspellingen zal voorzitter Verbruggen gaarne verwijzen naar het WK in Chambéry (1989) en het WK in Oslo (1993). Toen regende het de hele dag, maar het koersverloop was hartverwarmend.