Snel duidelijkheid over ingrijpen van NAVO in Kosovo

NEW YORK/PRIŠTINA, 2 OKT. Secretaris-generaal Kofi Annan van de VN moet maandag de Veiligheidsraad verslag uitbrengen over de ontwikkelingen in Kosovo. Op basis van dat verslag zal worden besloten of in Kosovo militair wordt ingegrepen. De Amerikaanse regering heeft met het oog op dat mogelijk ingrijpen haar burgers gisteren opgeroepen Joegoslavië te verlaten.

De Veiligheidsraad van de VN sprak vannacht in een verklaring een “krachtige veroordeling” uit over de door Serviërs aangerichte bloedbaden in Kosovo. In een na enkele uren van beraad uitgevaardigde verklaring werd geëist dat de schuldigen worden bestraft en werd de Joegoslavische regering gewaarschuwd dat het VN-tribunaal voor oorlogsmisdaden zich met de gebeurtenissen in Kosovo kan gaan bemoeien. De verklaring is de zwakste uitspraak die de raad kan doen en heeft een veel lagere status dan een resolutie.

De raad vroeg secretaris-generaal Kofi Annan uiterlijk maandag een verslag te overleggen over de mate waarin de regering in Belgrado voldoet aan de resolutie die vorige week werd uitgevaardigd. Die resolutie sommeerde Belgrado de wapens neer te leggen, de politietroepen uit Kosovo terug te trekken en een dialoog met de Albanezen te beginnen en dreigde Belgrado met aanvullende maatregelen als niet aan deze eisen wordt voldaan. In de verklaring van vannacht werd Kofi Annan gevraagd het verslag over de mate waarin Belgrado aan de eisen heeft voldaan, maandag op tafel te leggen. Dat verslag wordt de basis waarop wordt besloten of in Kosovo militair moet worden ingegrepen.

Washington riep gisteren alle Amerikaanse staatsburgers op Joegoslavië te verlaten. Woordvoerder James Rubin van het ministerie van Buitenlandse Zaken legde uit dat de combinatie van Joegoslavische onwil en de mogelijkheid van NAVO-acties Joegoslavië “tot een gevaarlijke plek maakt”. De internationale gemeenschap heeft president Miloševic van Joegoslavië duidelijke voorwaarden gesteld, aldus Rubin. “Maar òf hij luistert niet, òf hij kiest ervoor de internationale gemeenschap te negeren. Het resultaat is dat het vooruitzicht van militaire acties dichterbij is gekomen”, aldus Rubin.

De Nederlandse regering meent dat een spoedige militaire actie de enige weg is die resteert “om een einde te maken aan de beestachtigheden” in Kosovo. Dat zei minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) gisteren in de Tweede Kamer.

Pagina 5: Belgrado dreigt met wraakacties

The New York Times meldt vandaag dat de Amerikanen Belgrado nog twee weken de tijd geven om aan de eisen van de V-raad te voldoen. De Amerikaanse ministers Albright (Buitenlandse Zaken) en Cohen (Defensie) en president Clintons Veiligheidsadviseur Berger informeerden gisteren achter gesloten deuren de Senaat over de plannen. Van de opties die in Washington circuleren lijkt er geen te voorzien in de inzet van grondtroepen in Kosovo. De NAVO heeft de lidstaten inmiddels gevraagd het toegezegde militaire materiaal voor een aanval ter beschikking te stellen. Rusland liet ook gisteren weer weten fel tegen een militair optreden in Kosovo te zijn.

In Belgrado is gezegd dat het Joegoslavische leger en de speciale Servische politie zich in de kazernes hebben teruggetrokken en dat daarmee is voldaan aan een eis van de Veiligheidsraad. Tevens werd meegedeeld dat gisteren vijf Joegoslavische soldaten zijn gedood in gevechten met infiltranten uit Albanië en dat een zesde omkwam door de ontploffing van een mijn.

De Servische vice-premier Vojislav Šešelj dreigde gisteren het Westen met wraakacties als het militair in Kosovo in actie komt. “We kunnen misschien niet elk van de [NAVO-]vliegtuigen neerhalen, maar hun soldaten zijn overal ter wereld onze vijanden en staan overal bloot aan onze aanvallen”, aldus Šešelj. Hij gaf de Albanezen de schuld van de bloedbaden in Kosovo: “Albanese terroristen gebruiken de meest perfide methoden, doden hun eigen mensen en bellen buitenlandse diplomaten en journalisten om vier uur 's nachts op om de Servische politie de schuld in de schoenen te schuiven”, aldus Šešelj. De regering in Belgrado heeft inmiddels ingestemd met een internationaal onafhankelijk onderzoek naar de bloedbaden die in Kosovo onder burgers zijn aangericht.

Gisteren werden vanuit Kosovo voor de derde keer deze week details gemeld over het optreden van de Servische politie. Zondag en maandag hielden in en rond Vranic in het zuiden van Kosovo Servische politiemannen dorpelingen en vluchtelingen aan. De tractoren en de bezittingen van de vluchtelingen werden in brand gestoken. De mannen moesten in het water van de rivier gaan staan. Vijf van hen werden apart genomen en meegenomen. Later werden ze dood gevonden. Van een van hen waren de neus en de oren afgesneden, van een andere de oren. Vijfhonderd mannen werden naar een politiecentrum in Prizren gebracht, waar ze met elektrische schokken werden gemarteld en te horen kregen dat de politie hun huizen in brand komt steken als ze hun wapens niet inleveren. Driehonderd mannen werden vrijgelaten nadat ze 48 uur zonder voedsel waren vastgehouden. De anderen zitten nog vast. (Reuters, AFP, AP)