Niet bij top van EU; Schröder pas op 27 oktober kanselier

BONN, 2 OKT. SPD en Groenen hebben gisteren afgesproken dat Gerhard Schröder op 27 oktober tot bondskanselier wordt gekozen. De kanselier wordt gekozen door de Bondsdag met meerderheid van stemmen.

Schröder zal daardoor niet kunnen deelnemen aan de informele top van de Europese Unie in Oostenrijk op 24 oktober. Vandaag zijn in Bonn de onderhandelingen over een regering van SPD en Groenen officieel begonnen. Schröder zei gisteren na afloop van informele besprekingen met de Groenen dat hij verwacht binnen drie weken een regering te hebben gevormd. “We willen snel onderhandelen”, zei Schröder, “maar eerst moeten we het eens worden over een solide programma dat correct gefinancierd is.”

Terwijl de gesprekken nog maar net zijn begonnen, is achter de schermen het gepoker om politieke posten gaande. Het is zo goed als zeker dat Joschka Fischer, fractievoorzitter van de Groenen, minister van Buitenlandse Zaken wordt. In ruil daarvoor kunnen de Groenen slechts aanspraak maken op twee ministersposten in plaats van de geëiste vier. Jürgen Trittin, een van de twee voorzitters van de Groenen, zou minister van Milieu worden.

Günter Verheugen, de buitenlands-politieke specialist van de SPD, wordt genoemd als staatssecretaris bij Buitenlandse Zaken om Fischer “in de gaten te houden”. SPD-partijvoorzitter Oskar Lafontaine wordt minister van Financiën. Even is overwogen of Lafontaine de huidige fractieleider Rudolf Scharping zou vervangen. Dat was nodig geweest als SPD en Groenen een krappe meerderheid in de Bondsdag zouden hebben. In dat geval zou Lafontaine de linkse fractie van de SPD in het gareel moeten houden. Nu beide partijen een meerderheid van 21 zetels in de Bondsdag hebben, kan Lafontaine “met een gerust hart” minister van Financiën worden. Lafontaine heeft op die post als enige een vetorecht bij kabinetsbeslissingen; ook krijgt hij verregaande bevoegdheden voor de economische politiek. Dat zou ten koste gaan van de invloed van computerondernemer Jost Stollmann, die Schröder op een gecombineerd ministerie van Economische Zaken en Technologie wil benoemen. Scharping wordt genoemd als minister van Defensie.

Bodo Hombach, de persoonlijke adviseur van Schröder en minister van Economische Zaken in Noordrijn-Westfalen, wordt de chef van Schröders bondskanselarij. Franz Müntefering, algemeen-secretaris van de SPD, zei vandaag dat pas na afloop van de coalitie-onderhandelingen over de benoeming van ministers wordt beslist.

De eerste strijdpunten tussen SPD en Groenen liggen al op tafel: benzineprijs en atoomenergie. De Groenen eisen een verhoging van de benzineprijs met 26 tot 50 pfennig per liter (in vier jaar) om de sociale lastendruk te verlagen. Schröder wil niet verder gaan dan maximaal 6 pfennig per liter.

Ook de ontmanteling van kerncentrales belooft een heet hangijzer te worden. Fischer heeft een “harde lijn” aangekondigd en eist een gedetailleerd programma waarin precies is vastgelegd wanneer de 19 kerncentrales in Duitsland worden uitgeschakeld. De ontmanteling, waarmee volgens de Groenen uiterlijk in 2000 moet worden begonnen, dient binnen acht jaar te zijn voltooid. De SPD denkt aan een veel langere afscheidsperiode van 30 jaar. Bovendien zou de ontmanteling van de kerncentrales in consensus moeten plaatsvinden met de energieverzorgers, de oppositie, de deelstaten en vakcentrales. De atoomindustrie heeft intussen met gerechtelijke stappen gedreigd van “miljardenbedragen met drie cijfers”.